Soru

Zorluk: OrtaHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta, devletlerin yasaklanmamış ancak yüksek risk içeren faaliyetlerinden (uzay çalışmaları, nükleer enerji üretimi, denizlerin petrolle kirlenmesi vb.) doğan zararlara ilişkin "kusursuz sorumluluk" rejimi öngörülmüştür.

Bu sorumluluk rejimini, geleneksel "hukuka aykırı fiillerden doğan devlet sorumluluğu" rejiminden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sorumluluğun devlete isnat edilebilmesi için ilgili kamu görevlisinin veya organın ağır hizmet kusurunun bulunmasının zorunlu olması
  2. Sorumluluğun doğması için somut bir zararın meydana gelmiş olmasının kurucu bir unsur olmasıCevap
  3. C
    Bu rejim çerçevesindeki taleplerin yalnızca emredici hukuk kurallarının (jus cogensjus\ cogens) ihlali durumunda ileri sürülebilmesi
  4. D
    Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 20012001 tarihli Devlet Sorumluluğu Taslak Maddeleri'nin bu rejimi düzenleyen temel ve tek metin olması
  5. E
    Zarara uğrayan kişilerin devletleri aracılığıyla diplomatik koruma işletebilmesi için yerel mahkemelere başvurma şartının bulunmaması

Cevap

Kusursuz sorumluluk rejiminde sorumluluğun doğması için somut bir zararın meydana gelmiş olması kurucu bir unsurdur.
Uluslararası hukukta hukuka aykırı fiillerden doğan sorumlulukta bir uluslararası yükümlülüğün ihlali yeterliyken; uzay faaliyetleri gibi hukuka uygun ancak tehlikeli faaliyetlerde faaliyetin kendisi yasaklanmadığı için, devletin sorumlu tutulabilmesi için mutlaka somut bir zararın (material damage) meydana gelmiş olması gerekir. Bu rejimde zarar, sorumluluğun doğması için 'kurucu' (constitutive) bir unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Sorumluluk türlerini eylemin niteliğine göre ayırın.
Geleneksel sorumluluk 'hukuka aykırı' fiillere dayanırken, bu rejim 'hukuka uygun' ancak riskli faaliyetleri kapsar.
Hukuki rejimin temelini anlamak için eylemin yasaklanıp yasaklanmadığını belirlemek gerekir.
2
Sorumluluğun kurucu unsurlarını karşılaştırın.
Hukuka aykırı fiillerde bir kuralın ihlal edilmesi (ihlal) sorumluluğu doğururken, faaliyet hukuka uygunsa sadece ihlalden bahsedilemez; ancak 'zarar' oluşursa sorumluluk tetiklenir.
Zarar (damage), kusursuz sorumluluk rejiminde ihlal unsurunun yerini alan temel şarttır.

Anahtar Kavram

Hukuka Uygun Fiillerde Zararın Kurucu Rolü

Daha Fazla Pratik

Uzay Nesnelerinin Sebep Olduğu Zarardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Hakkında Sözleşme (19721972) kapsamında 'mutlak sorumluluk' ve 'kusura dayalı sorumluluk' ayrımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla