Soru

Zorluk: ZorKonsolosluk Memurlarının Ayrıcalık ve Bağışıklıkları

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin ülkesinde görev yapan meslekten bir konsolosluk memurunun (career consular officer) adli makamlar karşısındaki tanıklık yükümlülüğü ve kişi dokunulmazlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili hususlarda tanıklık yapma zorunluluğu bulunmadığı gibi, görev dışı konularda da tanıklık yapmaktan kaçınması durumunda kendisine hiçbir zorlayıcı tedbir veya ceza uygulanamaz.Cevap
  2. B
    Diplomatik ajanlarla aynı düzeyde mutlak bir kişi dokunulmazlığına sahip olduklarından, işledikleri suçun niteliği ne olursa olsun adli makam kararıyla dahi tutuklanamaz veya gözaltına alınamazlar.
  3. C
    Resmi görevleri sırasında üçüncü şahıslara kendi kullandığı araçla zarar vermesi durumunda, fiil görev kapsamında olduğu için kabul eden devletin hukuk mahkemeleri önünde yargı bağışıklığından yararlanır.
  4. D
    Kabul eden devletin mahkemelerinde görülmekte olan bir davada, tanıklık yapmaya çağrıldığında gitmemesi durumunda, hizmetliler ve diğer konsolosluk personeli ile aynı usul çerçevesinde para cezasına çarptırılabilirler.
  5. E
    Ağır bir suç işlediği şüphesi bulunan bir konsolosluk memuru, kabul eden devletin emniyet makamlarınca herhangi bir yargı kararına ihtiyaç duyulmaksızın her zaman ihtiyati amaçlı gözaltına alınabilir.

Cevap

Meslekten konsolosluk memurlarının resmi görevleriyle ilgili tanıklık zorunluluğu yoktur ve diğer konularda tanıklığı reddetmeleri halinde kendilerine zorlayıcı tedbir uygulanamaz.
1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 44. maddesi, meslekten konsolosluk memurlarına benzersiz bir statü tanır. Buna göre, resmi görevlerle ilgili tanıklık yapmama hakkı mutlaktır. Resmi görev dışındaki konularda ise mahkemeye çağrılabilirler (tanıklık yapmaları beklenir) ancak gelmeyi reddetmeleri halinde kendilerine para cezası, hapis veya zorla getirme gibi hiçbir adli veya idari yaptırım uygulanamaz. Bu, onları tanıklığa hiç çağrılamayan diplomatlardan ve çağrıldığında gelmezse yaptırıma tabi olan konsolosluk çalışanlarından ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Kişinin statüsünü belirle.
Söz konusu kişi 'meslekten bir konsolosluk memuru'dur (career officer).
Sözleşme, bağışıklıkları personelin sınıfına göre kademelendirmiştir.
2
Tanıklık kurallarını (VCCR Madde 44) incele.
Resmi görevler için tanıklık zorunluluğu yoktur (44/3). Görev dışı konularda çağrılabilirler ancak reddederlerse ceza/zorlama yapılamaz (44/1).
Bu durum konsolosluk memurlarına tanınan özel bir güvencedir.
3
Kişi dokunulmazlığını (Madde 41) ve yargı muafiyetini (Madde 43) kontrol et.
Trafik kazaları istisnadır ve tutuklama için ağır suç + adli makam kararı şarttır.
Konsolosluk bağışıklıklarının işlevsel (functional) niteliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Konsolosluk memurlarının adli makamlar karşısındaki 'Yaptırımsız Tanıklık Dokunulmazlığı' ve 'Sınırlı Kişi Dokunulmazlığı'.

İpuçları

1
Konsolosluk memurlarının bağışıklıkları 'işlevsel' niteliktedir ve diplomatik ajanların bağışıklıklarından daha dardır.
2
Tanıklık konusunda Sözleşme'nin 44. maddesini hatırlayın: Meslekten memur (officer) ile hizmetli personel arasındaki 'yaptırım' farkına odaklanın.
3
Meslekten bir konsolosluk memuru mahkemeye çağrılabilir, ancak gelmezse yargıç ona para cezası veremez.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk binasının dokunulmazlığı ile diplomatik misyon binasının dokunulmazlığı arasındaki 'acil durum/rıza' farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla