Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta devletlerin tanınması; yeni bir siyasi oluşumun bağımsızlığını ilan etmesi durumunda, mevcut devletlerin bu yeni oluşumu bir uluslararası hukuk kişisi olarak kabul ettiklerini bildiren tek taraflı bir tasarruftur. Bu işlem, tanıma biçimine ve hukuki dayanaklarına göre farklı sonuçlar doğurabilir.

Tanıma işlemi ve bu işlemin hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hükümetlerin tanınması, devletin tanınmasından farklı bir işlem olup; devletin sürekliliği ilkesi gereği anayasa dışı rejim değişikliklerinde yeni otoritenin kabulünü ifade eder.
  2. B
    1933 Montevideo Sözleşmesi'nde de karşılık bulan 'Açıklayıcı (Beyan Edici) Teori'ye göre, bir devletin varlığı diğer devletlerin tanımasından bağımsız olarak kurucu unsurların varlığıyla başlar.
  3. C
    Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun bir devleti üyeliğe kabul etmesi, o devleti daha önce tanımamış olan diğer üye devletler bakımından kendiliğinden bir ikili 'de jure' tanıma doğurmaz.
  4. D
    Kurucu (Yapıcı) Teoriye göre tanıma işlemi, yeni bir oluşumun uluslararası hukuk süjesi haline gelmesini sağlayan ve ona hukuk kişiliği 'yaratan' bir işlemdir.
  5. De facto (fiilen) tanıma, hukuki sonuçları ve diplomatik ayrıcalıklar bakımından 'de jure' tanıma ile tamamen eşdeğerdir ve tanıyan devlet açısından geri alınamaz bir nitelik taşır.Cevap

Cevap

De facto tanımanın de jure tanıma ile tamamen aynı hukuki sonuçlara sahip olduğu ve geri alınamaz nitelikte olduğu ifadesi yanlıştır.
Uluslararası hukukta 'de facto' (fiilen) tanıma, 'de jure' (hukuken) tanımanın aksine tam ve kesin bir nitelik taşımaz. Genellikle yeni kurulan devletin veya hükümetin kalıcılığı konusunda şüpheler olduğunda başvurulan, siyasi ağırlıklı ve geçici bir adımdır. De facto tanıma, de jure tanımanın aksine geri alınabilir (rücu edilebilir) ve tanıyan devlet ile tanınan devlet arasında her zaman tam diplomatik dokunulmazlık veya en üst düzeyde temsil (büyükelçilik) garantisi vermez. Bu nedenle de facto tanımanın de jure ile her bakımdan eşdeğer ve geri alınamaz olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıma türleri (de jure ve de facto) arasındaki temel farkları değerlendirin.
De jure tanıma tam, kesin ve geri alınamazdır; de facto tanıma ise genellikle geçicidir ve siyasi koşullara bağlı olarak geri çekilebilir.
Hukuki kesinlik ve süreklilik ayrımını yapmak soruyu çözmek için kritiktir.
2
Seçeneklerde sunulan diğer teorik yaklaşımları (Kurucu ve Açıklayıcı teoriler) analiz edin.
B ve D seçeneklerindeki teorik tanımların uluslararası hukuk literatürüyle uyumlu olduğu teyit edilir.
Tanımanın 'yaratan' (kurucu) mı yoksa 'tespit eden' (açıklayıcı) mı olduğu ayrımı devletlik sıfatının başlangıcını belirler.
3
Birleşmiş Milletler üyeliği ile ikili tanıma arasındaki ilişkiyi gözden geçirin.
BM üyeliğinin o devleti tanımayan üyeler üzerinde ikili (bilateral) bir tanıma zorunluluğu doğurmadığı sonucuna varılır.
Kolektif tanıma ile bireysel tanıma arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Devletlerin Tanınmasında De Jure ve De Facto Ayrımı

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken seçeneklerdeki 'geri alınamazlık' (irrevocability) kavramına odaklanmak hızlı sonuç verebilir; zira uluslararası hukukta sadece de jure tanıma kesin ve geri alınamaz niteliktedir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Tanınması

Bu konudan daha fazla soru