Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini tesis ederken kullandıkları temel kriterlerden biri; suçun işlendiği yer, failin uyruğu veya mağdurun uyruğu gibi geleneksel bağlantı noktalarının (nexus) bulunmadığı durumlarda dahi işlerlik kazanabilmektedir. Suçun tüm uluslararası toplumu ilgilendirecek kadar ağır bir nitelik taşıması esasına dayanan ve 'insanlık düşmanı' (hostishostis humanihumani generisgeneris) kabul edilen eylemler karşısında her devletin yargılama yetkisine sahip olduğunu öngören bu ilke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Evrensellik İlkesiCevap
  2. B
    Koruma İlkesi
  3. C
    Pasif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Aktif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Mülkilik İlkesi

Cevap

Evrensellik İlkesi
Evrensellik ilkesi, suçun niteliği gereği tüm insanlığın ortak vicdanını yaraladığı ve uluslararası toplumun tamamını hedef aldığı durumlarda işlerlik kazanır. Bu ilkeye göre, suçun işlendiği yer veya kişilerin vatandaşlığı ile devlet arasında hukuki bir bağ bulunmasa bile, suçun cezasız kalmaması adına her devlet yargılama yetkisine sahiptir. Deniz haydutluğu, soykırım ve insanlığa karşı suçlar bu kapsamdaki en tipik örneklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlantı noktalarının analizi
Soru kökünde suçun işlendiği yer (mülkilik), failin uyruğu (aktif şahsilik) veya mağdurun uyruğu (pasif şahsilik) gibi bir bağın bulunmadığı belirtilmiştir.
Devletin yargı yetkisini kullanabilmesi için kural olarak bu bağlardan birine ihtiyaç duyulur.
2
Suçun niteliğinin değerlendirilmesi
Suçun 'insanlık düşmanı' (hostishostis humanihumani generisgeneris) olarak nitelendirildiği ve tüm uluslararası toplumu ilgilendirdiği görülmektedir.
Deniz haydutluğu, soykırım ve savaş suçları gibi eylemler uluslararası toplumun ortak çıkarını zedeleyen suçlar olarak kabul edilir.
3
Hukuki ilkenin belirlenmesi
Bu şartlar altında, herhangi bir mülkilik veya şahsilik bağı aranmaksızın her devlete tanınan yetki Evrensellik İlkesidir.
Evrensel yetki, suçun cezasız kalmaması için geleneksel yetki sınırlarının ötesine geçer.

Anahtar Kavram

Evrensel yetki, devlet ile suç arasında geleneksel bir bağlantı olmasa dahi, suçun ağırlığı ve tüm insanlığı hedef alması nedeniyle kullanılan bir cezai yargı yetkisidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla