Kutup bölgelerinin uluslararası hukuktaki yeri değerlendirildiğinde, Arktika (Kuzey Kutbu) ve Antarktika (Güney Kutbu) bölgelerinin tabi olduğu hukuki rejimler arasındaki en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Antarktika 1959 tarihli özel bir antlaşma rejimiyle egemenlik iddialarının dondurulduğu bir statüye sahipken; Arktika, büyük ölçüde Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) ve genel hukuk kurallarına tabidir.Cevap
- BArktika bölgesi üzerindeki tüm egemenlik iddiaları 1959 tarihli bir antlaşma ile tamamen dondurulmuşken, Antarktika'da devletlerin kıyı çizgilerine dayanan Sektör Teorisi uygulanmaktadır.
- CAntarktika kıtası 'res nullius' (sahipsiz mal) statüsünde kabul edildiği için her devletin işgaline açıkken, Arktika bölgesi 'res communis' statüsündedir.
- DArktika bölgesi 'İnsanlığın Ortak Mirası' olarak kabul edildiği için Uluslararası Deniz Yatağı Makamı'nın yetkisindeyken, Antarktika sadece kıyıdaş devletlerin mutlak egemenliği altındadır.
- EHer iki kutup bölgesi de 1959 Antarktika Antlaşması kapsamında tamamen askerden arındırılmış ve her türlü nükleer faaliyetten temizlenmiş uluslararası alanlardır.
Cevap
Antarktika'nın 1959 tarihli özel bir antlaşma ile yönetilmesi, Arktika'nın ise genel deniz hukuku (BMDHS) kurallarına tabi olması temel farktır.
Doğru ifade, Antarktika'nın 1959 tarihli özel bir antlaşma sistemiyle (Antarctic Treaty System) yönetildiğini ve bu antlaşmanın egemenlik iddialarını dondurduğunu, buna karşılık Arktika'nın bir deniz alanı olması sebebiyle BMDHS gibi genel deniz hukuku kurallarına tabi olduğunu belirtmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kutup bölgelerinin hukuki statüleri arasındaki rejim farkı (Antlaşma Rejimi vs. Genel Deniz Hukuku).