Examkin

Soru

Zorluk: ZorEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini kullanabilmesi için genellikle suçun işlendiği yer, failin uyruğu veya mağdurun uyruğu gibi bir bağlantı noktası (*nexus*) bulunması gerekir. Ancak bazı suçlar 'insanlığın ortak düşmanı' (*hostis humani generis*) tarafından işlenen ve tüm uluslararası toplumu etkileyen nitelikte kabul edilir.

A Devleti sınırları içerisinde, A Devleti vatandaşı olan bir grup kamu görevlisinin yine aynı devletin vatandaşı olan sivil halka yönelik sistematik işkence ve yaygın saldırılarda bulunduğu tespit edilmiştir. Bu olaydan yıllar sonra, söz konusu faillerden birinin turist olarak bulunduğu B Devleti'nde, B Devleti adli makamları tarafından -mağdurlar arasında kendi vatandaşı bulunmamasına ve fiil kendi ülkesinde işlenmemesine rağmen- tutuklanarak 'insanlığa karşı suçlar' kapsamında yargılanması söz konusudur.

B Devleti'nin, uluslararası hukuk çerçevesinde bu yargılamayı gerçekleştirmek için dayandığı temel yetki ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Evrensellik İlkesiCevap
  2. B
    Koruma İlkesi
  3. C
    Pasif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Aktif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Mülkilik İlkesi

Cevap

Evrensellik İlkesi (Evrensel Yetki)
Evrensellik ilkesi, soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve işkence gibi tüm insanlığı hedef alan ve uluslararası toplumun ortak vicdanını sarsan suçlar üzerinde, suçun işlendiği yer veya kişilerin uyruğuna bakılmaksızın her devlete yargılama yetkisi verir. Senaryoda B Devleti'nin herhangi bir coğrafi veya kişisel bağlantısı olmamasına rağmen yargılama yapabilmesinin tek dayanağı, bu suçların *erga omnes* (herkese karşı) niteliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlantı noktalarının analizi
Fiil B Devleti dışında işlenmiş (Mülkilik yok), fail B vatandaşı değil (Aktif Şahsilik yok), mağdur B vatandaşı değil (Pasif Şahsilik yok).
Geleneksel yargı yetkisi temellerinin eksikliğini saptamak.
2
Suçun niteliğinin belirlenmesi
Sistematik işkence ve yaygın saldırılar 'insanlığa karşı suçlar' ve 'jus cogens' ihlali kapsamındadır.
Fiilin tüm uluslararası toplumu ilgilendiren bir niteliğe sahip olup olmadığını anlamak.
3
Hostis Humani Generis doktrininin uygulanması
Bu tür suçların failleri 'insanlığın ortak düşmanı' kabul edilir ve herhangi bir devlet tarafından yargılanabilir.
Evrensellik ilkesinin temel teorik dayanağını uygulamak.

Anahtar Kavram

Evrensellik ilkesi, suçun ağırlığı ve uluslararası hukukun temel değerlerini ihlal etmesi nedeniyle, devletlere herhangi bir geleneksel bağ olmaksızın yargı yetkisi tanıyan istisnai bir kuraldır.
Bu soruyu puanla

Konular

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)