Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, mevcut antlaşma hükümleri ve teamül kuralları uyuşmazlığın çözümünde yetersiz kaldığında (hukuk boşluğu - lacunae), Divan'ın uyuşmazlığı karara bağlamaktan kaçınamayacağı (non-liquet yasağı) ilkesi çerçevesinde "hukukun genel ilkeleri"ne başvurulur.
Buna göre, Statü’nün 38/1-c maddesinde düzenlenen bu kaynağın yargısal süreçteki işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Divan, bu kaynağı uyuşmazlığın esasına uygularken tarafların Statü'nün 38/2. maddesi kapsamında kendisine özel bir yetki vermesine ihtiyaç duymaz; zira bu ilkeler tarafların rızasından bağımsız olarak başvurulabilen asli bir hukuk kaynağıdır.Cevap
- BBu ilkelerin bir uyuşmazlıkta uygulanabilmesi için, uyuşmazlığın taraflarının Divan'a "Ex Aequo et Bono" (Hakkaniyet ve Nisfet) çerçevesinde karar verme yetkisini açıkça tanımış olması temel usuli şarttır.
- CUAD Statüsü’ndeki hiyerarşik sıralama gereği, hukukun genel ilkeleri uyuşmazlığın çözümünde doğrudan uygulanan asli bir kaynak değil; yargı kararları ve doktrin gibi uyuşmazlığı aydınlatan yardımcı bir araçtır.
- DHukukun genel ilkeleri, doğası gereği yalnızca uluslararası hukuk düzeninde ortaya çıkan kuralları kapsar; ulusal hukuk sistemlerinden uluslararası düzleme aktarılan (transposition) prensipleri dışlar.
- EBu ilkeler, uluslararası hukukta her zaman emredici kural (jus cogens) niteliği taşır ve çatışma durumunda emredici olmayan antlaşma hükümlerini kendiliğinden hükümsüz kılar.
Cevap
Uluslararası Adalet Divanı'nın hukukun genel ilkelerini uygulamak için tarafların özel bir rızasına (Hakkaniyet ve Nisfet yetkisine) ihtiyaç duymadığını ve bu kaynağın asli bir hukuk kaynağı olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, hukukun genel ilkelerinin asli bir kaynak olduğunu ve uygulanması için tarafların Divan'a özel bir yetki (Ex Aequo et Bono yetkisi gibi) vermesine gerek olmadığını belirtmektedir. Uluslararası hukukta mahkemeler, antlaşma veya teamül kuralı bulamadıklarında uyuşmazlığı çözümsüz bırakamazlar (non-liquet yasağı). Bu boşluğu doldurmak için kullanılan genel ilkeler, devletlerin rızasından bağımsız olarak yargı organı tarafından doğrudan dikkate alınır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun Genel İlkelerinin Asli Kaynak Niteliği ve Rıza Şartı
Daha Fazla Pratik
UAD Statüsü Madde 38'deki asli ve yardımcı kaynaklar ayrımını bir tablo üzerinde inceleyerek rıza gerektiren 'Hakkaniyet' kavramıyla farklarını not ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s