Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta "hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumluluk" (kusursuz sorumluluk) rejimini, "hukuka aykırı fiillerden kaynaklanan genel devlet sorumluluğu"ndan ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kusursuz sorumluluk rejiminde maddi bir zararın meydana gelmiş olması sorumluluğun doğması için zorunlu bir kurucu unsurken; hukuka aykırı fiillere dayalı genel sorumluluk rejiminde sorumluluğun doğması için kural olarak yükümlülüğün ihlali yeterli görülmektedir.Cevap
  2. B
    Hukuka uygun fiillerden doğan sorumlulukta, zarara yol açan eylemin devlete isnat edilebilir (atfedilebilir) olması şartı aranmamaktadır.
  3. C
    Kusursuz sorumluluk rejimi sadece devletin özel hukuk veya ticari nitelikli (jure gestionis) işlemleri sonucunda ortaya çıkan zararlar için geçerlidir.
  4. D
    Kusursuz sorumluluk rejiminde, mücbir sebep (force majeure) veya zaruret hali gibi durumlar sorumluluğu ortadan kaldıran birer hukuki gerekçe olarak ileri sürülemez.
  5. E
    Bu sorumluluk rejimi, sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm altındaki askeri yaptırım kararlarıyla ilişkilendirilmiş bir mekanizmadır.

Cevap

Kusursuz sorumluluk rejiminde maddi zararın varlığı kurucu bir unsurken, genel sorumlulukta yükümlülüğün ihlali kural olarak yeterlidir.
Doğru cevapta belirtildiği üzere, uluslararası hukukta devletin hukuka aykırı bir fiili (yükümlülük ihlali) sorumluluğun doğması için kural olarak yeterliyken (zarar her zaman şart olmayabilir), hukuka uygun ancak riskli faaliyetlerde (nükleer enerji, uzay çalışmaları vb.) sorumluluğun doğabilmesi için mutlaka maddi bir sınır ötesi zararın meydana gelmiş olması gerekir. Bu rejimde 'zarar', sorumluluğu başlatan 'kurucu' bir unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Sorumluluk rejimlerinin tetikleyici unsurlarını karşılaştırın.
Genel sorumluluk 'hukuka aykırı fiil' (yükümlülük ihlali) ile doğarken, kusursuz sorumluluk 'hukuka uygun ama riskli faaliyet + zarar' ile doğar.
İki rejim arasındaki en temel fark, sorumluluğu doğuran olayın niteliği ve zararın kurucu rolüdür.
2
Zarar (damage) unsurunun rolünü analiz edin.
Kusursuz sorumlulukta zarar yoksa sorumluluk da yoktur. Genel sorumlulukta ise bazı durumlarda maddi zarar doğmasa bile hukuki ihlalin kendisi (örneğin bir devletin sınır ihlali yapması) sorumluluk doğurabilir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) çalışmalarında kusursuz sorumluluk rejiminin 'zarar odaklı' (damage-based) olduğu vurgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan Sorumlulukta Zararın Kurucu Rolü

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 yılı 'Hukuka Aykırı Fiillerden Dolayı Devletin Sorumluluğu' taslak maddeleri ile 2006 yılı 'Sınır Ötesi Zararlardan Doğan Zarar Paylaşımı' ilkelerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk