1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri uyarınca, uluslararası hukukun … — KPSS Uluslararası İlişkiler

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri uyarınca, uluslararası hukukun emredici kuralları ( $jus$ $cogens$ ) ile bu kurallarla çatışan antlaşmaların hukuki durumu ve hükümlerin bölünebilirliği ( $severability$ ) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olması durumunda, VAHS Madde 44/5 uyarınca antlaşma hükümlerinin birbirinden ayrılmasına izin verilmez ve antlaşma bütünüyle batıl kabul edilir.Cevap
B
Yeni bir emredici kuralın ortaya çıkması ( $jus$ $cogens$ $superveniens$ ) durumunda, bu kurala aykırı olan mevcut antlaşma yapıldığı andan itibaren geçersiz ( $void$ $ab$ $initio$ ) hale gelir.
C
Bir antlaşmanın $jus$ $cogens$ bir kuralı ihlal ettiği iddiasıyla çıkan uyuşmazlıklarda, VAHS Madde 66 uyarınca uyuşmazlığın tarafı olan tüm devletler için Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi antlaşma dışı devletleri de kapsayacak şekilde zorunludur.
D
Bir devlet, bir kuralın $jus$ $cogens$ niteliği kazanması sürecinde başlangıçtan itibaren 'ısrarlı itirazcı' ( $persistent$ $objector$ ) statüsünü korumuşsa, bu kurala aykırı antlaşma hükümleri o devlet bakımından geçerliliğini sürdürür.
E
Bir antlaşma hükmü $jus$ $cogens$ bir kural ile çatıştığında, öncelikle antlaşmanın tarafı olan devletlerin ortak iradesine bakılır ve devletler rıza gösterirse antlaşma hükmü emredici kuralın üzerinde yer alabilir.

Cevap

Bir antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olması durumunda antlaşma hükümlerinin birbirinden ayrılmasına (bölünebilirliğine) izin verilmez ve antlaşma bütünüyle batıldır.

Doğru ifade, VAHS Madde 44(5) hükmüne dayanmaktadır. Bu hükme göre, bir antlaşmanın emredici bir kurala (

jus

cogens

) aykırı olması (Madde 53), antlaşmanın hükümlerinin bölünmesine (sakıncalı kısımların atılıp kalan kısımların yürürlükte kalmasına) izin vermez. İhlalin ağırlığı nedeniyle antlaşma yapıldığı andan itibaren bütünüyle geçersiz (

void

ab

initio

) sayılır.

Adım Adım Çözüm

Emredici kuralın (

jus

cogens

) antlaşmalar üzerindeki temel etkisini belirle.

VAHS Madde 53 uyarınca, yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olan antlaşma batıldır (void).

Uluslararası hukukta hiyerarşik olarak en üstte yer alan normlar, kendilerine aykırı alt normları geçersiz kılar.

Antlaşmaların bölünebilirliği (

severability

) kuralını incele.

VAHS Madde 44, antlaşmaların bazı hükümlerinin geçersiz sayılmasına izin verse de, Madde 44(5) bu imkanı emredici kurallarla çatışma hali için yasaklamıştır.

Kamu düzenini ilgilendiren ağır ihlallerde (kuvvet kullanma,

jus

cogens

) antlaşmanın bir kısmının kurtarılmasına hukuk düzeni izin vermez.

Seçenekleri bu hukuki veriler ışığında analiz et.

Mevcut emredici kurala aykırılık durumunda antlaşmanın bütünüyle batıl olduğu ve bölünemeyeceği sonucuna ulaşılır.

VAHS sistematiğinde Madde 53 ve Madde 44(5) arasındaki bu teknik ilişki butlanın mutlak ve kapsayıcı olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Emredici Kurallar (

Jus

Cogens

) ve Antlaşmaların Bölünemezliği

Daha Fazla Pratik

VAHS Madde 71'deki, jus cogens ihlali durumunda tarafların hukuki durumları eski haline getirme yükümlülüğünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular