tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin maddesi uyarınca düzenlenen 'istenmeyen kişi' ( ) müessesesinin kapsamı, uygulanış biçimi ve hukuki sonuçları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuk normlarına tam anlamıyla uygun bir ifadedir?
- Kabul eden devlet, bu yetkisini ilgili diplomatın kendi ülkesine varışından önce de kullanabilir ve bu kararın gerekçesini gönderen devlete bildirmekle yükümlü değildir.Cevap
- Bİstenmeyen kişi ilanı, doğası gereği bir 'karşı önlem' () niteliğinde olduğundan, ancak gönderen devletin bir uluslararası hukuk ihlaline karşılık olarak başvurulabilen istisnai bir yoldur.
- CGönderen devletin istenmeyen ilan edilen kişiyi geri çağırmayı reddetmesi durumunda, ilgili kişi kararın tebliğinden itibaren saat içinde diplomatik dokunulmazlıklarını kendiliğinden kaybeder ve yerel mahkemelerde yargılanabilir.
- DPersona non grata statüsü sadece diplomatik pasaport hamili misyon şefleri için öngörülmüş olup, misyonun diğer kademelerindeki diplomatik personel için bu tür bir tasarruf yetkisi tanımlanmamıştır.
- EUluslararası nezaket kuralları ve diplomatik süreklilik ilkesi gereği, bir misyon üyesinin istenmeyen kişi ilan edilebilmesi için Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'nin onayı veya arabuluculuğu şarttır.
Cevap
Kabul eden devletin, diplomatik misyon üyesini ülkeye girişinden önce bile herhangi bir gerekçe göstermeksizin istenmeyen kişi ilan edebileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru yanıt olan ifade, Viyana Sözleşmesi'nin maddesinde yer alan iki temel prensibi birleştirir: Takdir yetkisinin mutlaklığı (gerekçe göstermeme) ve zamanlamanın esnekliği (varış öncesi ilan imkanı). Bu durum, kabul eden devletin güvenliğini veya menfaatlerini korumak için kullandığı en güçlü diplomatik araçtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) Yetkisinin Mutlak ve Tek Taraflı Niteliği
İpuçları
1
Viyana Sözleşmesi'nde devletlerin egemenlik hakları ile diplomatik dokunulmazlıklar arasındaki dengeyi düşünün.
2
Bir devletin, ülkesine henüz girmemiş bir yabancı temsilci hakkında neden önceden karar vermek isteyebileceğini ve bunun için bir suç şartı aranıp aranmadığını hatırlayın.
3
Madde 9'da geçen 'herhangi bir zamanda ve kararını açıklamak zorunda olmaksızın' ibaresi kilit noktadır.
Daha Fazla Pratik
İstenmeyen kişi ilan edilen diplomatın ülkeden ayrılması için tanınan 'makul süre' kavramını ve bu süre sonunda dokunulmazlıkların ne zaman sona erdiğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s