Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

A Devleti mahkemeleri; B Devleti vatandaşı olan bir failin, C Devleti topraklarında D Devleti vatandaşlarına yönelik gerçekleştirdiği ve uluslararası hukukta 'insanlığın ortak düşmanı' (*hostis humani generis*) kabul edilen ağır bir suç tipi nedeniyle, failin kendi ülkesinde yakalanması üzerine cezai kovuşturma başlatmıştır.

Olayda suçun işlendiği yer, failin uyruğu veya mağdurun uyruğu ile A Devleti arasında hiçbir hukuki bağ bulunmamasına rağmen başlatılan bu yargılama süreci, uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini belirleyen aşağıdaki ilkelerden hangisine dayanmaktadır?

  1. Evrensellik İlkesiCevap
  2. B
    Koruma İlkesi
  3. C
    Aktif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Pasif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Jus Cogens Normları

Cevap

Evrensellik ilkesi, suçun işlendiği yer veya kişilerin uyruğu ile hiçbir bağ aranmaksızın, suçun uluslararası toplumun ortak çıkarlarını ihlal etmesi nedeniyle her devlete tanınan yargı yetkisidir.
Evrensellik ilkesi, deniz haydutluğu, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve işkence gibi tüm insanlığın ortak çıkarlarını zedeleyen suçlarda; suçun nerede işlendiğine veya tarafların uyruğuna bakılmaksızın, faili ele geçiren her devletin yargılama yapabilmesine olanak tanıyan bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki devlet ile suç arasındaki bağlantı noktalarını analiz edin.
Yargılamayı yapan A Devleti ile ne suçun işlendiği yer (C), ne fail (B), ne de mağdurlar (D) arasında bir bağ bulunmaktadır.
Mülkilik ve şahsilik gibi geleneksel yetki kurallarının uygulanabilirliğini denetlemek için gereklidir.
2
Suçun hukuki niteliğini ve devletler hukukundaki statüsünü belirleyin.
Suçun 'insanlığın ortak düşmanı' (hostis humani generis) olarak tanımlandığı ve tüm uluslararası toplumu ilgilendirdiği görülür.
Bu nitelikteki suçlar (soykırım, deniz haydutluğu, işkence vb.) evrensel yetki kapsamına girer.
3
Bağlantı noktası aranmaksızın kullanılan yetki ilkesini saptayın.
Evrensellik ilkesine ulaşılır.
Uluslararası hukukta bu istisnai durumu açıklayan tek ilke evrenselliktir.

Anahtar Kavram

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla