Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

A Devleti, B Devleti nezdindeki büyükelçiliğine atamak istediği bir diplomatik misyon üyesinin ismini B Devleti'ne bildirmiştir. B Devleti, söz konusu kişinin geçmişteki siyasi faaliyetleri nedeniyle kendi ülkesinde görev yapmasını istememektedir. 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesi uyarınca, B Devleti'nin bu kişiyle ilgili kullanabileceği yetki ve bu yetkinin hukuki sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. B Devleti, ilgili kişi henüz kendi ülkesine gelmeden önce, herhangi bir gerekçe göstermek zorunda olmaksızın bu kişiyi "kabul edilemez" ilan edebilir.Cevap
  2. B
    B Devleti'nin bu yetkiyi kullanabilmesi için, ilgili kişinin kabul eden devletin güvenliğini tehdit ettiğini somut delillerle ispatlaması ve A Devleti'ne gerekçe sunması zorunludur.
  3. C
    Bir misyon üyesinin istenmeyen kişi ilan edilebilmesi için, kişinin mutlaka kabul eden devletin ülkesine giriş yapmış ve güven mektubunu sunarak görevine başlamış olması şarttır.
  4. D
    A Devleti ilgili kişiyi geri çekmeyi reddederse, B Devleti bu kişiyi havaalanına indiği anda tutuklayarak yerel mahkemelerde yargılama yetkisine sahip olur.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilanı yetkisi yalnızca misyon şefleri (büyükelçiler) için geçerli olup, misyonun diğer diplomatik personeli bu usulün dışında tutulmuştur.

Cevap

B Devleti, ilgili kişi henüz kendi ülkesine gelmeden önce, herhangi bir gerekçe göstermek zorunda olmaksızın bu kişiyi "kabul edilemez" ilan edebilir.
Doğru seçenek, kabul eden devletin herhangi bir zamanda, gerekçe gösterme zorunluluğu olmadan ve kişi henüz ülkeye ayak basmadan bu yetkiyi kullanabileceğini belirten ifadedir. Bu, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinin kapsamını belirleme
Bu madde, kabul eden devletin misyon üyelerini istenmeyen kişi (persona non grata) veya kabul edilemez ilan etme yetkisini düzenler.
Soruda sorulan hukuki durumun temel dayanağını bulmak gerekir.
2
Zamanlama ve gerekçe şartlarını kontrol etme
Kararın "herhangi bir zamanda" alınabileceği, "gerekçe gösterme zorunluluğu olmadığı" ve "ülkeye gelmeden önce" de uygulanabileceği tespit edilir.
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki emredici kuralları uygulama adımıdır.
3
Geri çağırma talebine uyulmamasının hukuki sonucunu değerlendirme
Gönderen devlet geri çağırmazsa, kabul eden devlet o kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddeder.
İşlemin yaptırım mekanizmasını anlamak seçeneği doğrulamaya yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata ve Kabul Edilemez Kişi İlanı Yetkisi

İpuçları

1
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesine odaklanın; bu madde devletlere çok geniş ve serbest bir takdir yetkisi tanır.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurları için benzer bir yetkinin 1963 Viyana Sözleşmesi'nde nasıl düzenlendiğini (madde 23) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı