Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Teâmül (Yapılageliş) Hukuku

Uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olan uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunun özellikleri, oluşum unsurları ve bağlayıcılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bir uygulamanın teâmül kuralı sayılabilmesi için maddi unsur olan "devlet uygulaması" ile psikolojik unsur olan "opinio juris"in (hukuki zorunluluk inancı) bir arada bulunması gerekir.
  2. B
    Genel teâmül kuralları, oluşum aşamasında sessiz kalan ve itirazını açıkça ortaya koymayan devletler için de hukuken bağlayıcı kabul edilir.
  3. Uluslararası teâmül kuralları, yazılı bir metne dayanmadıkları için Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'ne göre sadece antlaşma hükümlerini açıklayan "yardımcı kaynak" niteliğindedir.Cevap
  4. D
    Devletlerin ulusal yasaları, mahkeme kararları ve diplomatik yazışmaları, maddi unsur olan "devlet uygulaması"nın tespitinde kullanılan resmî göstergeler arasındadır.
  5. E
    "Sürekli itirazcı" (persistent objector) ilkesi, bir devletin oluşmakta olan bir kurala başından itibaren ve istikrarlı bir şekilde karşı çıkarak kuralın kendisine karşı bağlayıcı olmasını engellemesine olanak tanır.

Cevap

Uluslararası teâmül kurallarının yardımcı kaynak olduğunu belirten ifade yanlıştır çünkü teâmül, antlaşmalarla aynı hiyerarşik düzeyde bulunan bir asli kaynaktır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü uluslararası teâmül (yapılageliş) hukuku, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinde açıkça belirtildiği üzere uluslararası hukukun asli kaynaklarından biridir. Yazılı olmaması onu yardımcı (ikincil) bir kaynak yapmaz; yargı kararları ve doktrin gibi sadece kuralın tespitine yarayan araçlardan farklı olarak, doğrudan hak ve yükümlülük doğuran bağlayıcı bir normdur.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukukun kaynaklarını hiyerarşik ve niteliksel olarak sınıflandırın.
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü Madde 38'e göre antlaşmalar, teâmül ve hukukun genel ilkeleri 'asli kaynaklar'; yargı kararları ve doktrin ise 'yardımcı kaynaklar'dır.
Soruda teâmülün hukuk sistemindeki konumunun (asli/yardımcı) doğru belirlenmesi gerekir.
2
Yazılı olmamanın teâmülün hukuki gücü üzerindeki etkisini değerlendirin.
Uluslararası hukukta bir kaynağın yazılı olup olmaması, onun asli veya yardımcı kaynak olma özelliğini değiştirmez.
Öğrenciler genellikle yazılı metinlerin (antlaşmaların) teâmülden üstün olduğunu düşünme yanılgısına düşerler.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu hukuki çerçeveye göre kontrol edin.
Teâmülü yardımcı kaynak olarak niteleyen seçeneğin, UAD Statüsü'ndeki temel tanımla çeliştiği saptanır.
Hatalı bilginin kaynağını (asli-yardımcı ayrımı) netleştirmek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Uluslararası Teâmülün Asli Kaynak Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla