Soru

Zorluk: OrtaÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

(K) Devleti'nde faaliyet gösteren bir biyoteknoloji firması tarafından üretilen ve kasıtlı bir müdahale neticesinde içinde ölümcül bir virüs barındıran aşı serisi (L) Devleti'ne ihraç edilmiştir. Bu aşıların (L) Devleti'ndeki sağlık merkezlerinde uygulanması sonucunda çok sayıda kişi hayatını kaybetmiştir. (L) Devleti'nin, suçun hazırlık ve icra hareketleri kendi ülkesi dışında başlamış olsa da neticenin kendi ülkesinde gerçekleşmiş olmasına dayanarak yargı yetkisi kullanması, mülkilik ilkesinin hangi alt türü kapsamında değerlendirilir?

  1. Nesnel mülkilik ilkesiCevap
  2. B
    Öznel mülkilik ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Pasif şahsilik ilkesi
  5. E
    Evrensellik ilkesi

Cevap

Fiilin ülke sınırları dışında başlayıp neticesinin ülke içinde gerçekleşmesi durumunda ilgili devletin yetki kullanması nesnel mülkilik ilkesi ile açıklanır.
Uluslararası hukukta mülkilik ilkesi, bir suçun unsurlarından en az birinin (icra veya netice) devletin ülkesinde gerçekleşmesi durumunda o devlete yargı yetkisi tanır. Fiilin dışarıda başlayıp neticenin içeride meydana gelmesi durumu 'nesnel mülkilik' (objective territoriality) olarak tanımlanır. Soruda (L) Devleti'nin yetkisi neticenin kendi ülkesinde doğmasına dayandırıldığı için doğru cevap budur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki yer-fiil ilişkisini analiz et.
Fiil (sabotaj/üretim) (K) Devleti'nde başlamış, netice (ölümler) (L) Devleti'nde gerçekleşmiştir.
Mülkilik ilkesinin hangi türünün uygulanacağını belirlemek için fiilin başlangıç ve bitiş noktaları tespit edilmelidir.
2
Yetki iddia eden devletin (L) konumunu belirle.
(L) Devleti, fiilin kendi topraklarında tamamlanmış (netice doğurmuş) olmasına dayanmaktadır.
Uluslararası hukukta mülkilik ilkesi, fiilin gerçekleştiği veya sonuçlandığı yer esasına göre ikiye ayrılır.
3
Tanımlanan durumu uygun hukuk terimiyle eşleştir.
Neticenin gerçekleştiği yer esas alındığı için bu 'Nesnel Mülkilik' ilkesidir.
Neticenin (effect) ülke sınırları içinde olması devletin ülkesel yetkisinin nesnel boyutunu oluşturur.

Anahtar Kavram

Nesnel Mülkilik İlkesi (Objective Territoriality Principle)

Daha Fazla Pratik

Lotus Davası kararı ışığında mülkilik ilkesinin sınır aşan suçlardaki uygulamasını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla