Soru

Zorluk: OrtaDoktrin (Öğreti)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, hukuk kurallarının belirlenmesi için yardımcı bir araç olarak tanımlanan 'öğreti' (doktrin) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Uluslararası hukuk kurallarının varlığını ve kapsamını saptamaya yarayan bir araçtır ancak kendi başına bağımsız bir hukuk kuralı meydana getirmez.Cevap
  2. B
    Antlaşmalar ve teamül gibi asli kaynakların bulunmadığı durumlarda Divan tarafından doğrudan kural koyucu olarak başvurulan asli bir kaynaktır.
  3. C
    Uluslararası toplum tarafından genel kabul görmüş, devletlerin rızasından bağımsız ve emredici (jus cogens) nitelikteki temel hukuk kurallarını ifade eder.
  4. D
    Uluslararası Adalet Divanı'nın verdiği ve uyuşmazlığın tarafları için bağlayıcı sonuçlar doğuran yargı kararları ile aynı hukuki statü ve bağlayıcılığa sahiptir.
  5. E
    Uluslararası örgütlerin yetkili organları tarafından alınan ve üye devletlerin iç hukukunda doğrudan uygulanma kabiliyeti olan kararlar bütünüdür.

Cevap

Uluslararası hukuk kurallarının varlığını ve kapsamını saptamaya yarayan bir araçtır ancak kendi başına bağımsız bir hukuk kuralı meydana getirmez.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38/1-d maddesine göre doktrin, hukuk kurallarının saptanmasında kullanılan yardımcı bir araçtır. Doktrin, uluslararası hukukçuların bilimsel görüşlerini ifade eder ve bu görüşler devletler için doğrudan bir hak veya yükümlülük doğurmaz; yani bağımsız bir norm yaratma kapasitesine sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü Madde 38'in incelenmesi
Maddede kaynaklar asli (antlaşmalar, teamül, genel ilkeler) ve yardımcı (yargı kararları, doktrin) olarak ikiye ayrılmıştır.
Soruda sorulan doktrinin hukuki statüsünü belirlemek için temel hukuki dayanak budur.
2
Öğretinin (Doktrin) işlevinin analiz edilmesi
Doktrin, 'hukuk kurallarının belirlenmesi için yardımcı bir araç' (subsidiary means for the determination of rules of law) olarak tanımlanmıştır.
Doktrinin yeni bir kural yaratıp yaratmadığını veya mevcut olanı mı tespit ettiğini anlamak gerekir.
3
Bağlayıcılık ve norm yaratma kapasitesinin değerlendirilmesi
Doktrin bağlayıcı değildir ve bir hukuk kuralı (norm) ihdas etmez; sadece mevcut kuralların içeriğini kanıtlamaya veya yorumlamaya yardımcı olur.
Yardımcı kaynaklar ile asli kaynaklar arasındaki temel farkı ortaya koymak içindir.

Anahtar Kavram

Öğretinin (doktrin) uluslararası hukuktaki 'yardımcı kaynak' niteliği ve hukuk kuralı yaratma gücünün bulunmaması.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla