Soru

Zorluk: Zorİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilanı müessesesinin hukuki niteliği ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kabul eden devlet, kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmaksızın ve ilgili kişi henüz kendi ülkesine gelmeden önce de bu yetkiyi kullanabilir; gönderen devletin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde ise söz konusu kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  2. B
    Kabul eden devletin bu tasarrufta bulunabilmesi için ilgili kişinin diplomatik işlevlerle bağdaşmayan faaliyetlerde bulunduğunu somut delillerle ispat etmesi ve gerekçeli bir nota sunması uluslararası hukuk gereği zorunludur.
  3. C
    İstenmeyen kişi ilanı ancak diplomatik misyon üyesinin kabul eden devlet topraklarına giriş yapması, güven mektubunu sunması ve resmen göreve başlamasından sonra hüküm doğuran bir işlemdir.
  4. D
    Gönderen devletin istenmeyen kişi ilan edilen diplomatı makul sürede geri çağırmaması durumunda, kabul eden devlet bu kişinin yargı bağışıklığını tek taraflı olarak kaldırarak yerel yargı yetkisini tesis etme hakkını kazanır.
  5. E
    Bu müessese sadece misyon şefleri ve diplomatik ajanlar için öngörülmüş olup; idari ve teknik kadro personeli ile hizmet personeli için sadece "kabul edilemez kişi" (not acceptable) usulü işletilebilir.

Cevap

Kabul eden devletin gerekçe göstermeksizin ve kişi henüz ülkeye gelmeden önce bile bildirim yapabileceğini, geri çağırma gerçekleşmezse de kişinin misyon üyesi olarak tanınmayacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki üç temel unsuru (gerekçe gösterme zorunluluğunun olmaması, ülkeye gelmeden önce de ilan edilebilmesi ve makul sürede geri çağrılmamanın yaptırımı olarak misyon üyeliğinin tanınmaması) bir arada ve hatasız olarak sunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Viyana Sözleşmesi Madde 9/1 hükmünün incelenmesi
Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda ve kararını açıklamak zorunluluğu olmaksızın' bildirim yapabileceği saptanmıştır.
Bu, devletlerin egemenlik haklarının bir yansımasıdır.
2
Bildirimin zamanlamasının değerlendirilmesi
İlgili kişinin kabul eden devlet ülkesine 'henüz gelmeden önce' de istenmeyen kişi ilan edilebileceği teyit edilmiştir.
Agreman verilmiş olsa dahi varış öncesi bu statü verilebilir.
3
Yükümlülüğe uyulmamasının sonucunun (Madde 9/2) belirlenmesi
Gönderen devlet kişiyi geri çağırmazsa, kabul eden devletin o kişiyi 'misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddetme' yetkisi olduğu görülmüştür.
Yaptırım, diplomatik statünün tanınmaması üzerine kuruludur.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Hak ve Yaptırımları

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ayrıcalıklar ve bağışıklıkların sona erme anları ile Persona Non Grata ilanı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla