Examkin

Soru

Zorluk: ZorHukukun Genel İlkeleri

Uluslararası hukukta 'hukukun genel ilkeleri', uluslararası uyuşmazlıkları karara bağlayan yargı organlarının, antlaşma ve teamül hukukunda bir kural bulunmadığı hallerde 'hukuk yokluğu' (non-liquet) nedeniyle karar vermekten kaçınmasını önlemek amacıyla başvurulan bir asli kaynaktır. Bu kaynağın ulusal hukuklardan uluslararası hukuka aktarılması ve uygulanması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir ilkenin bu kapsamda uygulanabilmesi için, dünyadaki tüm devletlerin iç hukukunda istisnasız ve kelimesi kelimesine aynı şekilde yer alması zorunludur.
  2. Ulusal hukuklardan alınan ilkeler, uluslararası hukuka doğrudan değil; uluslararası toplumun yapısı, devletlerin egemenliği ve sistemin genel mantığıyla uyumlu hale getirilerek (kıyas yoluyla) aktarılır.Cevap
  3. C
    Hukukun genel ilkeleri, Divan Statüsü uyarınca 'yardımcı kaynak' kategorisinde yer aldığından, yalnızca asli kaynakların içeriğini açıklamak için kullanılabilir.
  4. D
    Bir ilkenin uygulanması için tarafların Divan'a Statü'nün 38/2 maddesi uyarınca 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) çerçevesinde karar verme yetkisi tanımış olması şarttır.
  5. E
    Hukukun genel ilkeleri, sadece devletlerin tek taraflı işlemlerinden doğan ve o devlet için bağlayıcılık teşkil eden irade beyanlarından oluşur.

Cevap

Ulusal hukuklardan alınan ilkelerin uluslararası hukuka doğrudan değil, sistemin yapısına uyarlanarak ve kıyas yoluyla aktarılması süreci doğrudur.
Hukukun genel ilkeleri, ulusal hukuk sistemlerinden (Kıta Avrupası, Anglo-Sakson vb.) 'ödünç alınan' ancak uluslararası hukuka aktarılırken sistemin kendine özgü niteliklerine göre uyarlanan normlardır. Bu aktarım süreci (transpozisyon), kuralın uluslararası uyuşmazlıkların doğasıyla bağdaşmasını sağlayacak bir kıyas süzgeci içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaynağın hukuki niteliğini belirle
Hukukun genel ilkeleri, UAD Statüsü 38/1-c maddesinde düzenlenen bir asli (primary) kaynaktır.
Uyuşmazlıklarda antlaşma ve teamül kuralları gibi doğrudan hükme esas alınabilirler.
2
Transpozisyon (aktarım) kriterini analiz et
İç hukuktan (özel hukuk gibi) alınan bir ilkenin, uluslararası hukukun merkeziyetçi olmayan yapısına ve devletlerin egemen eşitliği prensibine uyumlu olması gerekir.
Ulusal hukuk ve uluslararası hukuk arasındaki yapısal farklar, kuralların birebir kopyalanmasını imkansız kılar; bu nedenle kıyas (analoji) yöntemiyle uyarlama yapılır.
3
Diğer kavramlarla (Hakkaniyet, Jus Cogens) olan ayrımı yap
Hukukun genel ilkeleri için tarafların özel rızası gerekmez ve bu ilkeler sadece ahlaki değil, teknik hukuk kurallarıdır (örneğin kesin hüküm, estoppel).
Kaynağın uygulanabilirliği, ilkenin başlıca hukuk sistemlerinde ortak kabul görmüş olmasına ve uluslararası sisteme aktarılabilirliğine dayanır.

Anahtar Kavram

Hukukun Genel İlkelerinin Uyarlanabilirliği ve Transpozisyonu

İpuçları

1
UAD Statüsü'nün 38. maddesindeki asli ve yardımcı kaynaklar arasındaki hiyerarşiyi hatırlayın.
2
Bu kaynağın 'aktarılabilir' (transposable) olma özelliği, ulusal hukuktan uluslararası hukuka geçişteki filtrenin adıdır.

Daha Fazla Pratik

Kesin hüküm (res judicata), çelişkili davranış yasağı (estoppel) ve iyiniyet (pacta sunt servanda'nın temeli) gibi somut örneklerin yargı kararlarındaki uygulamalarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukukun Genel İlkeleri

Bu konudan daha fazla soru