Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukuk düzeninde deniz haydutluğu, soykırım ve savaş suçları gibi tüm insanlığı etkileyen ağır fiiller, herhangi bir devletle somut bir vatandaşlık veya ülke bağı bulunmasa dahi cezalandırılabilmektedir. Bir devletin, sadece suçun uluslararası toplumun ortak çıkarlarını ihlal etmesi ve hostishumanigenerishostis \: humani \: generis (insanlık düşmanı) niteliği taşıması nedeniyle kullandığı bu yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mülkilik ilkesi
  2. B
    Aktif şahsilik ilkesi
  3. C
    Pasif şahsilik ilkesi
  4. D
    Koruma ilkesi
  5. Evrensellik ilkesiCevap

Cevap

Uluslararası hukukta suçun niteliği gereği her devletin yargılama yetkisine sahip olduğu ilke evrensellik ilkesidir.
Evrensellik ilkesi, uluslararası hukukun en istisnai yetki türüdür. Bu ilke uyarınca; deniz haydutluğu, köle ticareti, soykırım ve savaş suçları gibi suçları işleyen kişiler, yakalandıkları devletin mahkemeleri tarafından, suç nerede işlenirse işlensin yargılanabilirler. Temel dayanak, bu suçların uluslararası toplumun tamamına karşı işlenmiş (ergaomneserga \: omnes yükümlülüklerin ihlali) sayılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun niteliğini analiz etmek
Deniz haydutluğu ve soykırım gibi suçların hostishumanigenerishostis \: humani \: generis (insanlık düşmanı) kapsamında olduğu görülür.
Bu suçlar sadece bir devleti değil, tüm uluslararası toplumu hedef alır.
2
İrtibat noktalarını (nexus) kontrol etmek
Failin uyruğu, mağdurun uyruğu veya suçun işlendiği yer ile yargı yetkisini kullanan devlet arasında bir bağ bulunmadığı saptanır.
Geleneksel yetki ilkelerinin (mülkilik, şahsilik) dışına çıkıldığını teyit etmek gerekir.
3
Yetki ilkesini belirlemek
Bağlantısız ve suçun ağırlığına dayalı bu yetkinin evrensellik (universal jurisdiction) olduğu sonucuna varılır.
Uluslararası hukukun bu istisnai yetki türü, cezasızlığı önlemeyi amaçlar.

Anahtar Kavram

Evrensellik ilkesi, belirli ağır uluslararası suçlar için devletlere, suçla aralarında geleneksel bir bağ (yer veya vatandaşlık gibi) olmasa dahi yargılama yetkisi tanır.

İpuçları

1
Suçun nerede işlendiğinin veya kimin işlediğinin önemsiz olduğu tek yetki ilkesini düşünün.
2
HostishumanigenerisHostis \: humani \: generis kavramı, bu suçları işleyenlerin tüm insanlığın düşmanı olarak görüldüğünü belirtir.
3
Deniz haydutluğu bu ilkenin tarihsel olarak uygulandığı ilk ve en klasik örnektir.

Daha Fazla Pratik

Evrensellik ilkesinin uygulanmasında 'ya iade et ya yargıla' (autdedereautjudicareaut \: dedere \: aut \: judicare) kuralının rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla