Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukuk doktrininde devletlerin ve hükümetlerin tanınması usulüne ilişkin kurallar, tanımanın türleri (de jure ve de facto) ve bu işlemlerin hukuki sonuçları (özellikle tanımanın zamansal etkisi ve yargı bağışıklığı ile ilişkisi) dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. De jure tanıma, tanıyan devlet bakımından, tanınan siyasi oluşumun fiilen kurulduğu veya hükümetin iktidarı ele aldığı tarihe kadar geriye yürür (retroactive) ve bu tarihten itibaren gerçekleştirilen resmi işlemlerin geçerliliğini tanıyan devletin mahkemeleri önünde teyit eder.Cevap
  2. B
    Kurucu teoriye (constitutive theory) göre bir siyasi oluşum, devletin kurucu unsurlarına (ülke, halk, egemenlik) sahip olduğu anda diğer devletlerce tanınmasa dahi uluslararası hukuk kişiliğini kendiliğinden kazanır.
  3. C
    De facto (fiili) tanıma, tanınan devlete tanıyan devletin ülkesinde bulunan devlet varlıkları ve arşivleri üzerinde mülkiyet iddiasında bulunma ve bunları teslim alma konusunda de jure tanıma ile aynı tam hukuki yetkileri sağlar.
  4. D
    Estrada Doktrini uyarınca bir devlet, başka bir ülkede meydana gelen anayasa dışı hükümet değişikliklerini her zaman açık (sarih) bir nota ile tanımak zorundadır; aksi takdirde bu durum ilgili devletin iç işlerine müdahale sayılır.
  5. E
    Uluslararası hukukta bir devletle diplomatik ilişkilerin kesilmesi veya bir büyükelçinin persona non grata ilan edilmesi, o devletin tanınmasının otomatik olarak geri alınması (withdrawal of recognition) sonucunu doğurur.

Cevap

De jure tanımanın geriye yürür (retroactive) olması ilkesi uyarınca, tanınan siyasi oluşumun kurulduğu andan itibaren yaptığı işlemler tanıyan devletin mahkemelerinde geçerli kabul edilir.
De jure (hukuki) tanıma, uluslararası hukuk uygulamasında geriye yürür niteliktedir. Bu ilke uyarınca, bir devlet veya hükümet de jure olarak tanındığında, bu tanımanın etkisi söz konusu otoritenin fiilen kurulduğu veya iktidarı devraldığı tarihe kadar uzanır. Bu durum, tanıyan devletin mahkemelerinde, tanınan oluşumun o tarihten itibaren yaptığı kanunlar, kararnameler ve idari işlemlerin yabancı bir devlet işlemi olarak geçerli sayılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıma türlerinin (de jure vs. de facto) hukuki rejimini analiz etmek.
De jure tanımanın kesin, kalıcı ve tam sonuçlar doğurduğu; de facto tanımanın ise geçici ve sınırlı olduğu tespit edildi.
Tanımanın niteliği, iç hukuk mahkemelerindeki işlemlerin kapsamını belirler.
2
Tanımanın zamansal etkisini (geriye yürüme/retroactivity) değerlendirmek.
Uluslararası hukukta (özellikle Luther v. Sagor kararı gibi içtihatlarda) hukuki tanımanın devletin kuruluş tarihine kadar geriye gittiği kabul edilir.
Bu ilke, tanınan devletin geçiş sürecinde yaptığı yasama ve yürütme işlemlerine hukuki süreklilik kazandırır.
3
Seçeneklerdeki doktrinel ve usuli hataları elemek.
Kurucu/açıklayıcı teori karışıklığı, Estrada doktrininin yanlış yorumu ve diplomatik ilişkiler-tanıma ayrımı elendi.
Kavramsal netlik, karmaşık uluslararası hukuk sorularında eleme yöntemi için kritiktir.

Anahtar Kavram

Devletlerin Tanınması ve Retroaktivite (Geriye Yürüme) İlkesi
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Tanınması

Bu konudan daha fazla soru