Alexander Wendt, ana akım uluslararası ilişkiler teorilerinin anarşiyi devletlerin davranışlarını önceden belirleyen, değişmez bir maddi yapı olarak görmesini eleştirerek; anarşinin devletler için "ne anlama geldiğinin" etkileşim süreçleri sonunda belirlendiğini ileri sürer. Wendt'e göre sistemin karakteri, devletlerin birbirlerine yönelik algı ve beklentilerinin kristalleşmesiyle oluşan öznelerarası (intersubjective) bir sosyal yapıdır.
Buna göre, Alexander Wendt'in anarşinin inşasına ilişkin yaklaşımı dikkate alındığında, yapı ile kimlik arasındaki ilişkiyi en kapsamlı şekilde açıklayan yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- Kimlikler ve çıkarlar, anarşik yapıdan önce var olan sabit veriler değil; devletlerin öznelerarası etkileşimleriyle karşılıklı olarak inşa edilen ve sistemin rekabetçi veya iş birlikçi mantığını belirleyen süreçsel unsurlardır.Cevap
- BAnarşinin maddi kısıtlamaları altında devletler, rasyonel bir çıkar analizi yaparak kimliklerini güç maksimizasyonu yerine iş birliği odaklı kurgulayabilirler.
- CDevletlerin anarşik bir ortamda hayatta kalma güdüsü, kimliklerin ulusal çıkar ekseninde sabitlenmesine neden olur ve sosyal inşa süreci bu ontolojik sabitliği değiştiremez.
- DSosyal yapı, failin (devletin) kimliğini belirleyen ontolojik bir önceliğe sahiptir ve bu yapı devletlerin etkileşiminden bağımsız olarak toplumsal kurallar aracılığıyla devletlere dayatılır.
- EAnarşi, devletlerin kimliklerini ortak tarihsel ve kültürel bağlar üzerinden eşitlediği bir 'uluslararası toplum' evresine geçilmesiyle işlevsiz hale gelir.
Cevap
Kimlikler ve çıkarların etkileşim süreciyle inşa edildiğini ve anarşinin mantığını bu öznelerarası sürecin belirlediğini ifade eden seçenek doğrudur.
Alexander Wendt'e göre uluslararası sistemin yapısı maddi unsurlardan (silahlar, coğrafya) ziyade sosyal unsurlardan (anlamlar, kimlikler) oluşur. Devletlerin kimlikleri ve çıkarları sisteme dışarıdan (eksojen) verilmiş sabitler değil, devletlerin birbirleriyle girdikleri etkileşimler sonucunda oluşan 'öznelerarası anlamlar' üzerinden inşa edilen değişkenlerdir. Bu nedenle anarşi, devletler birbirlerini 'düşman' olarak inşa ederse çatışmacı, 'dost' olarak inşa ederse iş birlikçi bir karakter kazanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Öznelerarası İnşa ve Fail-Yapı Karşılıklılığı
İpuçları
1
Wendt, anarşinin devletlere zorunlu bir davranış kalıbı dayatmadığını, bu kalıbın etkileşimle oluştuğunu savunur.
2
İnşacılıkta kimlikler ve çıkarlar 'dışsal veriler' (exogenous) değil, etkileşim sürecinde 'içsel olarak oluşan' (endogenous) unsurlardır.
3
Fail ve yapı arasındaki ilişki 'karşılıklı inşa' (co-constitution) ilkesine dayanır; yani devletler etkileşime girerek yapıyı, yapı da bu anlamlar üzerinden devletlerin kimliğini belirler.
Daha Fazla Pratik
Wendt'in Hobbesçu, Lockeçu ve Kantçı anarşi kültürleri arasındaki farkları ve bu kültürlerin 'düşman', 'rakip' ve 'dost' rolleriyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s