Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukuk düzeninde devletlerin yargı yetkisini tesis ederken kullandıkları ilkeler, genellikle suç ile devlet arasında belirli bir hukuki bağın (tabiiyet, yer veya menfaat) varlığını gerektirir. Ancak bazı suçların niteliği, bu bağların hiçbirine ihtiyaç duyulmaksızın her devletin yargılama yapabilmesine imkan tanır. Buna göre, bir devletin aşağıdaki olaylardan hangisi üzerinde yargı yetkisini kullanması 'evrensel yetki' (evrensellik ilkesi) kapsamında değerlendirilir?

  1. Herhangi bir devletin egemenliği altında olmayan bir sahada, bir yabancının gerçekleştirdiği köle ticareti eylemiCevap
  2. B
    Yabancı bir şahsın, ülke dışında bir devletin para birimini taklit ederek sahte banknot üretmesi
  3. C
    Bir devletin vatandaşının, yabancı bir ülkede tatil yaparken kasten yaralama suçuna karışması
  4. D
    Bir yabancının, yabancı bir ülkede o devletin bir vatandaşına karşı dolandırıcılık eylemi gerçekleştirmesi
  5. E
    Yabancı bir bayrak taşıyan ticaret gemisinin, bir devletin kara sularından geçerken işlediği adi bir suç

Cevap

Herhangi bir devletin egemenliği altında olmayan bir sahada, bir yabancının gerçekleştirdiği köle ticareti eylemi
Doğru yanıt olan köle ticareti senaryosu, suçun işlendiği yerin egemenlik dışı bir alan olması ve fail/mağdur bağının bulunmaması nedeniyle evrensel yetki ilkesinin en klasik uygulama alanlarından biridir. Uluslararası hukukta bu tür suçlar tüm insanlığa karşı işlenmiş sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı yetkisi ilkelerinin dayanaklarını analiz etmek.
Mülkilik, şahsilik ve koruma ilkelerinin devlet ile suç arasında somut bir bağ (ülke, vatandaşlık, hayati menfaat) aradığının tespit edilmesi.
Evrensel yetkiyi diğer ilkelerden ayıran temel fark, bu tür somut bağların hiçbirine ihtiyaç duymamasıdır.
2
Evrensel yetki kapsamındaki suç tiplerini belirlemek.
Köle ticareti, deniz haydutluğu, soykırım ve savaş suçları gibi eylemlerin uluslararası toplumun ortak vicdanını yaralayan suçlar olduğunun saptanması.
Bu suçlar 'insanlığın düşmanı' (hostis humani generis) olarak kabul edilir ve her devlete yargılama yetkisi verir.
3
Seçeneklerdeki senaryoları yargı yetkisi ilkeleriyle eşleştirmek.
Köle ticareti örneğinin herhangi bir bağ aranmaksızın evrensel yetki ile açıklandığının bulunması.
Diğer seçenekler mülkilik, koruma veya şahsilik ilkeleriyle doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Evrensel yetki, suçun işlendiği yer veya kişilerin vatandaşlığına bakılmaksızın, uluslararası toplumun ortak çıkarlarını korumak adına her devletin sahip olduğu yargı yetkisidir.

İpuçları

1
Suçun işlendiği yer ile devletin sınırları arasındaki ilişkiye dikkat edin.
2
Evrensel yetki genellikle 'hiç kimsenin toprağı' sayılan açık denizlerde veya uluslararası toplumu ilgilendiren ağır suçlarda uygulanır.
3
Para sahteciliği veya casusluk gibi eylemler devletin kendi menfaatini korurken, köle ticareti veya deniz haydutluğu insanlığın ortak düşmanlarına karşıdır.

Daha Fazla Pratik

Koruma ilkesi ile evrensel yetki ilkesi arasındaki farkları, özellikle devletin hayati çıkarları (jure imperii) bağlamında tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)