(X) devleti vatandaşı olan ve (X) ordusunda üst düzey görev yapan bir subay, (X) devleti sınırları içerisinde sivil halka yönelik sistematik bir şekilde gerçekleştirilen ve uluslararası hukukta "insanlığa karşı suçlar" kapsamında değerlendirilen eylemlere katılmakla suçlanmaktadır. Söz konusu kişi, yıllar sonra emekli olup (Y) devletine yerleştiğinde, suçun mağdurları arasında (Y) vatandaşı bulunmamasına ve suç (Y) ülkesinde işlenmemiş olmasına rağmen (Y) mahkemeleri tarafından yargılanmak istenmektedir. Bu durumda (Y) devletinin, suçun niteliği gereği tüm uluslararası toplumu ilgilendirdiği gerekçesiyle kullandığı yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Evrensel Yetki İlkesiCevap
- BKoruma İlkesi
- CPasif Şahsilik İlkesi
- DAktif Şahsilik İlkesi
- EMülkilik İlkesi
Cevap
Suçun niteliği gereği tüm uluslararası toplumu ilgilendirmesi ve geleneksel bağlar (yer, kişi) olmaksızın yargılama yapılması 'Evrensel Yetki İlkesi' ile açıklanır.
Evrensel yetki ilkesi, bazı suçların (soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, işkence) o kadar ağır kabul edilmesidir ki, bu suçları işleyenlerin dünyanın neresinde olursa olsun cezalandırılması tüm devletlerin ortak çıkarı sayılır. Senaryoda (Y) devletinin hiçbir geleneksel bağ (yer, fail, mağdur) olmaksızın yargılama başlatması, doğrudan bu ilkenin bir uygulamasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Evrensel Yetki (Universal Jurisdiction)
İpuçları
1
Yargılamayı yapan devlet ile suçun işlendiği yer veya kişiler arasında bir vatandaşlık bağı var mı?
2
Uluslararası hukukta 'insanlığa karşı suçlar' gibi eylemlerin tüm devletleri ilgilendiren 'erga omnes' niteliğini düşünün.
3
Hiçbir geleneksel bağlantı noktası (yer, fail, mağdur) bulunmadığı durumlarda, suçun niteliği gereği başvurulan yetki türünü hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Evrensel yetki ile sıklıkla birlikte anılan 'aut dedere aut judicare' (ya iade et ya yargıla) kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s