Soru

Zorluk: KolayHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu kural olarak bir hukuk kuralının ihlali (hukuka aykırı fiil) durumunda doğar. Ancak bazı faaliyetler, uluslararası hukuk tarafından yasaklanmamış olmalarına rağmen taşıdıkları yüksek risk nedeniyle, bir zarar meydana geldiğinde "kusursuz sorumluluk" (strict liability) çerçevesinde tazminat yükümlülüğü doğurur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukukta hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk rejiminin düzenlendiği faaliyetlere örnek teşkil eder?

  1. Uzay faaliyetleri sonucunda yeryüzünde meydana gelen zararlarCevap
  2. B
    Bir devlet memurunun yetkisini aşarak (ultra vires) yabancı bir vatandaşa zarar vermesi
  3. C
    Bir devletin mücbir sebep (force majeure) nedeniyle bir antlaşma yükümlülüğünü yerine getirememesi
  4. D
    Bir devletin yabancı bir elçilik binasının dokunulmazlığını koruyamaması
  5. E
    Bir devletin taraf olduğu bir insan hakları sözleşmesi hükmünü askıya alması

Cevap

Uluslararası hukukta uzay faaliyetleri sonucunda yeryüzünde meydana gelen zararlar, hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk rejiminin en temel uygulama alanıdır.
Doğru seçenek, uluslararası hukukta 'mutlak sorumluluk' (absolute liability) olarak da adlandırılan rejimin en net örneğidir. Uzay faaliyetleri yürüten devletler, uzay araçlarının yeryüzünde veya uçuş halindeki uçaklara verdiği zararlardan dolayı, herhangi bir kusur veya hukuka aykırılık aranmaksızın doğrudan ve tam olarak sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Sorumluluk türlerini ayırt etme
Hukuka aykırı fiil sorumluluğu ile hukuka uygun fiil (kusursuz) sorumluluğu ayrımı yapıldı.
Soruda istenen kusursuz sorumluluk rejiminin temel özelliği, fiilin yasaklanmamış olması ancak sonucunda zarar doğmasıdır.
2
Uygulama alanlarını eşleştirme
Uzay faaliyetleri, nükleer enerji ve sınır aşan çevre zararları gibi yüksek riskli alanlar tespit edildi.
1972 tarihli Uzay Nesnelerinin Sebeb Olduğu Zararlardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Hakkında Sözleşme, bu rejimin en somut örneğidir.

Anahtar Kavram

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla