Uluslararası hukukta devletin ülkesi üzerindeki egemenlik yetkilerini kısıtlayan ve doktrinde uluslararası irtifaklar () kapsamında değerlendirilen askersizleştirme () ve tarafsızlaştırma () rejimleri arasındaki temel farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Askersizleştirme, belirli bir bölgede askeri tesislerin kurulmasının ve askeri güç bulundurulmasının yasaklanmasını ifade ederken; tarafsızlaştırma, o bölgenin bir savaş tiyatrosu ( ) olmaktan çıkarılmasını ve savaş dışı tutulmasını ifade eder.Cevap
- BTarafsızlaştırma statüsü, ilgili bölgenin egemenliğinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne devredilmesi ve bölgenin uluslararası bir yönetim altına girmesi sonucunu doğurur.
- CAskersizleştirme sadece kara ülkesi ve adalar için geçerliyken, tarafsızlaştırma rejimi sadece açık denizlerin ve uluslararası deniz yatağının bir kısmını kapsar.
- DHer iki rejim de devletin o topraklar üzerindeki mülkiyet () hakkının sona ermesine yol açtığı için devletin halefiyeti durumunda yeni devlet bu yükümlülüklerle bağlı olmaz.
- EAskersizleştirme yükümlülüğü devletin bir şeyi yapmasını gerektiren bir 'olumlu irtifak' iken, tarafsızlaştırma devletin bir şeyi yapmamasını gerektiren bir 'olumsuz irtifak' olarak sınıflandırılır.
Cevap
Askersizleştirme belirli bir alanda askeri varlığı ve tahkimatı yasaklarken, tarafsızlaştırma o alanın savaş dışında tutulmasını ve bir çatışma bölgesi haline getirilmemesini amaçlar.
Doğru cevap, askersizleştirmenin fiziksel bir 'bulundurmama' yükümlülüğü, tarafsızlaştırmanın ise bölgenin 'savaş dışı statüsünü' ifade ettiğini belirten seçenektir. Uluslararası hukukta bu iki kavram sıklıkla birlikte uygulansa da (örneğin Aland Adaları örneğinde), hukuki amaçları farklıdır: Biri silahlanmayı önlemeye, diğeri savaşın coğrafi sınırlarını daraltmaya odaklanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uluslararası İrtifaklar ve Ülke Üzerindeki Yetki Sınırlamaları
İpuçları
1
Kavramları 'ne yapılamayacağı' ve 'ne zaman korunduğu' açısından düşünün.
2
Askersizleştirme barış zamanı askeri yığınağı engellerken, tarafsızlaştırma doğrudan savaş hukukunun ( ) bir parçası gibi işlev görerek bölgeyi çatışma dışı tutar.
Daha Fazla Pratik
Uluslararası irtifakların 'eşyaya bağlı' ( ) niteliği ile devletlerin halefiyeti arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s