Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca, kabul eden devletin bir diplomatik misyon üyesini "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilan etme yetkisi ve bu işlemin hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kabul eden devlet, misyon üyesini istenmeyen kişi ilan ederken bu kararının dayandığı somut gerekçeleri gönderen devlete yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı işlemi, ilgili diplomatik ajanın kabul eden devletin topraklarına giriş yapmasından önce gerçekleştirilemez.
  3. Gönderen devlet, istenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatı makul bir süre içinde geri çağırmazsa; kabul eden devlet bu kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  4. D
    İstenmeyen kişi ilan edilen bir diplomat, bu kararın ardından diplomatik dokunulmazlığını kendiliğinden kaybeder ve doğrudan yerel mahkemelerce yargılanabilir.
  5. E
    Bu yetki sadece misyon şeflerine (Büyükelçi) yönelik kullanılabilir; misyonun diğer diplomatik personeli bu usulün dışındadır.

Cevap

Gönderen devletin istenmeyen kişiyi geri çağırmaması durumunda, kabul eden devletin bu kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebileceğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru yanıt, 19611961 Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesinin 2.2. fıkrasını tam olarak yansıtmaktadır. Eğer gönderen devlet, istenmeyen kişi ilan edilen diplomatını makul bir süre içinde geri çağırmaz veya görevine son vermezse, kabul eden devlet bu kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımaktan vazgeçebilir. Bu durum diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkların sonlanması sürecini başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi Madde 99 kapsamında istenmeyen kişi (persona non grata) ilanının usulünü hatırla.
Kabul eden devletin gerekçe göstermeden, herhangi bir zamanda ve kişi ülkeye gelmeden önce dahi bu bildirimi yapabileceği görülür.
İstenmeyen kişi kurumunun egemenlik yetkisine dayalı bir hak olduğunu tespit etmek gerekir.
2
Gönderen devletin bu bildirime uymamasının hukuki sonucunu analiz et.
Sözleşme'nin 9/2.9/2. fıkrası uyarınca, gönderen devlet yükümlülüğünü yerine getirmezse kabul eden devletin ilgili kişiyi misyon üyesi olarak tanımama yetkisi doğar.
İşlemin müeyyidesini belirlemek doğru seçeneği bulmayı sağlar.

Anahtar Kavram

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanının Usulü ve Sonuçları
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla