Klasik Marksizm, uluslararası ilişkiler disiplininin ana akım teorilerinin aksine, "devlet" ve "uluslararası sistem" gibi kavramları siyasal olanın özerk veya verili yapıları olarak kabul etmez. Bu kuramsal çerçevede, uluslararası ilişkiler olgusu toplumun maddi üretim tarzından ve bu temelde yükselen sınıfsal dinamiklerden bağımsız bir alan olarak görülmez. Buna göre, Klasik Marksist perspektifte devletin uluslararası sistemdeki konumu ve dış politika davranışları hakkında yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
- AUluslararası sistemin anarşik yapısı, devletleri güç maksimizasyonu yapmaya ve ulusal çıkarlarını korumak için rasyonel ittifaklar kurmaya zorlayan temel etkendir.
- Devlet, üretim araçlarına sahip olan egemen sınıfın çıkarlarını temsil eden bir üst yapı kurumudur ve dış politika temelde sermaye birikim süreçlerinin küresel düzeyde sürdürülmesine hizmet eder.Cevap
- CUluslararası kurumlar ve karşılıklı ekonomik bağımlılık, devletlerin bencil çıkarlarını sınırlayarak küresel barışın ve iş birliğinin rasyonel temellerini oluşturur.
- DKüresel düzen, sadece ekonomik üstünlükle değil; sivil toplum aracılığıyla üretilen rıza mekanizmaları ve ideolojik hegemonya ile inşa edilen bir yapıdır.
- EUluslararası sistem; merkez, çevre ve yarı-çevre katmanlarından oluşan ve sermayenin eşitsiz değişimine dayanan hiyerarşik bir dünya ekonomisidir.
Cevap
Uluslararası politika, içsel sınıf ilişkilerinin ve sermaye birikim süreçlerinin dışsal bir yansıması olup devlet, egemen sınıfın çıkarlarını koruyan bir üst yapı kurumudur.
Klasik Marksist kuramda toplumun maddi temelleri (altyapı), siyasal ve hukuki yapıları (üst yapı) belirler. Bu bağlamda devlet, tarafsız bir hakem veya ulusal çıkarı temsil eden özerk bir güç değil, üretim araçlarını elinde bulunduran sınıfın (burjuvazi) küresel sermaye birikimini korumak ve genişletmek için kullandığı bir araçtır. Dış politika da bu ekonomik gerekliliklerin bir uzantısı olarak şekillenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Altyapı-Üst Yapı İlişkisi ve Devletin Araçsallığı
İpuçları
1
Klasik Marksizm'de siyaset ve devlet, her zaman ekonomik yapıya (altyapıya) bağlıdır.
2
Devletin özerkliğini reddeden bu yaklaşım, devlet davranışlarını hangi sınıfın çıkarlarıyla açıklar?
3
Ana akım teoriler (Realizm/Liberalizm) devleti bir aktör olarak kabul ederken, Klasik Marksizm onu egemen sınıfın 'yürütme komitesi' olarak görür.
Daha Fazla Pratik
Gramsciyen 'hegemonya' kavramının Klasik Marksist 'zorlama' anlayışından farkını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s