Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinde uluslararası hukukun asli kaynakları arasında teâmül (yapılageliş) hukuku da sayılmıştır. Bir kuralın uluslararası teâmül hukuku kuralı niteliği kazanabilmesi için devletlerin belirli bir davranışı sürekli ve istikrarlı bir şekilde tekrarlamaları olan 'maddi unsur' tek başına yeterli değildir.
Buna göre, devletlerin söz konusu istikrarlı uygulamayı bir hukuk kuralına uyma bilinci ve zorunluluğu ile gerçekleştirmelerini ifade eden teâmül hukukunun 'manevi (sübjektif) unsuru' aşağıdakilerden hangisidir?
- AJus cogens (Emredici kural)
- BEx aequo et bono (Hakkaniyet ve nisfet)
- Opinio juris (Hukuki zorunluluk inancı)Cevap
- DDoktrin ve yargı kararları
- ESürekli itirazcı (Persistent objector) kuralı
Cevap
Doğru yanıt, teâmül hukukunun manevi (sübjektif) unsuru olan ve 'hukuki zorunluluk inancı' anlamına gelen opinio juris seçeneğidir.
Uluslararası hukukta teâmül (yapılageliş) kurallarının oluşabilmesi için iki şart aranır: Devletlerin maddi ve istikrarlı bir uygulaması (maddi unsur) ile bu uygulamanın hukuken bağlayıcı olduğu yönündeki psikolojik inanç (manevi/sübjektif unsur). Bu manevi unsur literatürde 'opinio juris sive necessitatis' veya kısaca 'opinio juris' olarak adlandırılır. Doğru cevap bu kavramı içermektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Teâmül Hukukunun Kurucu Unsurları (Maddi ve Manevi Unsur)