Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-c maddesinde düzenlenen "medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri" kaynağının işleyişi ve uluslararası hukuk sistemindeki yeri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kaynağın hukuki niteliğine ilişkin yanlış bir tespittir?
- AUluslararası uyuşmazlıklarda uygulanacak doğrudan bir antlaşma hükmü veya teamül kuralı bulunmadığında, yargıcın "non-liquet" (hukuk boşluğu) gerekçesiyle karar vermekten kaçınmasını önleme işlevine sahiptir.
- Bu ilkelerin uyuşmazlık çözümünde birincil dayanak noktası kılınabilmesi için, uyuşmazlık taraflarının Divan'a "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde hüküm kurma yetkisini rızalarıyla devretmiş olmaları şarttır.Cevap
- CBu kaynak, ulusal hukuk sistemlerinde (özel hukuk veya usul hukuku gibi) genel kabul görmüş prensiplerin uluslararası hukuk alanına "transpozisyon" (aktarım) yoluyla uyarlanması esasına dayanır.
- DHukukun genel ilkeleri, UAD Statüsü'nün 38. maddesindeki sıralama gereği yardımcı bir kaynak değil; antlaşmalar ve teamüllerle birlikte uluslararası hukukun üç "asli" (birincil) kaynağından biridir.
- EBir prensibin bu kapsamda uygulanabilmesi için, sadece belirli bir siyasi veya hukuki ideolojiye özgü kalmaması, farklı ana hukuk sistemlerinde (Kıta Avrupası, Common Law vb.) ortak bir payda olarak tanınmış olması gerekir.
Cevap
Hukukun genel ilkelerinin uygulanması için tarafların 'hakkaniyet ve nisfet' yetkisi vermesi gerektiği yönündeki ifade yanlıştır; bu şart sadece Statü'nün 38/2. maddesi için geçerlidir.
Doğru yanıt olan seçenek, hukukun genel ilkelerinin uygulanmasını tarafların rızasına bağlayarak hatalı bir bilgi sunmaktadır. Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün 38. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca hukukun genel ilkeleri, antlaşmalar ve uluslararası teamül gibi uluslararası hukukun 'asli' kaynaklarından biridir. Divan, önüne gelen bir uyuşmazlığı çözerken bu ilkeleri doğrudan uygulama yetkisine sahiptir ve bunun için tarafların ayrıca rıza göstermesi gerekmez. Oysa tarafların rızası, Statü'nün 38. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) temelinde karar verilmesi durumu için zorunlu bir ön koşuldur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun Genel İlkelerinin Asli Kaynak Niteliği ve Hakkaniyetten Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Uluslararası hukukta asli ve yardımcı kaynaklar arasındaki hiyerarşik ilişkiyi pekiştirmek için 'Jus Cogens' normlarının bu hiyerarşideki yerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s