Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEgemenlik ve Westphalia Sistemi

Westphalia Sistemi (1648), uluslararası ilişkiler tarihsel gelişiminde "dikey" otorite yapısından "yatay" bir örgütlenme modeline geçişi temsil eder. Bu dönüşümle birlikte devletler, hem kendi toprakları üzerinde mutlak bir yetki tesis etmiş hem de diğer devletlerle olan ilişkilerini yeni bir hukuksal çerçeveye oturtmuştur.

Buna göre, Westphalia düzeninde egemenliğin "dışsal" (external) boyutu aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılmaktadır?

  1. Devletlerin birbirlerini kendi sınırları içinde en üst yetkili olarak tanımalarını ve uluslararası hukuk önünde eşit aktörler olarak kabul edilmeleriniCevap
  2. B
    Siyasal otoritenin meşruiyet kaynağının dinsel temellerden tamamen arındırılarak doğrudan halk iradesine (popüler egemenlik) dayandırılmasını
  3. C
    Uluslararası sistemdeki güç dengesinin korunması adına devletlerin üzerinde yer alan merkezi bir hakemlik otoritesine tabi olunmasını
  4. D
    Devletlerin uluslararası alandaki statülerinin, sahip oldukları askeri ve ekonomik kapasiteye göre hiyerarşik bir şekilde belirlenmesini
  5. E
    Uluslararası toplumun ortak ahlaki değerler etrafında birleşerek dikey bir hiyerarşi içerisinde tek bir siyasi birim haline gelmesini

Cevap

Westphalia düzeninde egemenliğin dışsal boyutu, devletlerin birbirlerini hukuken eşit aktörler olarak tanıması ve karşılıklı olarak iç işlerine müdahale etmeme yükümlülüğünü ifade eder.
Westphalia düzeninde egemenliğin dışsal boyutu, bir devletin uluslararası sistemdeki diğer üyeler tarafından 'bağımsız bir birim' olarak kabul edilmesini gerektirir. Bu kabul, devletlerin birbirlerinin iç yetki alanındaki konulara (domestik yargı) karışmamasını ve uluslararası hukuk önünde, kapasiteleri ne olursa olsun, birer oy hakkına sahip eşit aktörler (hukuki eşitlik) olarak görülmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Otorite yapısındaki değişimi analiz edin.
Orta Çağ'ın dikey (Papa/İmparator merkezli) yapısı, Westphalia ile yerini devletlerin yan yana durduğu yatay yapıya bırakmıştır.
Dışsal egemenlik, bir devletin üstünde hiçbir otoritenin olmadığını ve diğer benzer birimlerle aynı statüde olduğunu varsayar.
2
Egemenliğin boyutlarını (içsel vs dışsal) ayırt edin.
İçsel egemenlik toprak bütünlüğü ve mutlak otoriteyi; dışsal egemenlik ise tanınma ve eşitliği kapsar.
Soruda özellikle 'dışsal' boyut sorulduğu için devletler arası hukuki statüye odaklanılmalıdır.
3
Sistemin temel prensiplerini uygulayın.
Karşılıklı tanıma ve müdahale etmeme prensibi modern diplomasinin temelidir.
Westphalia, 'cuius regio, eius religio' (kimin bölgesi, onun dini) ilkesini genişleterek seküler ve dış müdahaleye kapalı devlet yapısını sağlamlaştırmıştır.

Anahtar Kavram

Westphalia Tipi Egemenlik ve Hukuki Eşitlik

İpuçları

1
Westphalia Sistemi'nin Orta Çağ hiyerarşisini (Papa-İmparator) yıktığını hatırlayın.
2
Dışsal egemenlik, bir devletin 'dışarıya' yani diğer devletlere karşı olan konumunu ifade eder.
3
Modern diplomasinin temeli olan 'müdahale etmeme' ve 'hukuki eşitlik' kavramlarına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Westphalia tipi egemenlik anlayışının günümüzde 'insani müdahale' ve 'koruma sorumluluğu' (R2P) kavramları karşısında nasıl bir aşınma yaşadığını incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Egemenlik ve Westphalia Sistemi

Bu konudan daha fazla soru