X ve Y devletleri, sınır aşan suçlarla mücadele ve suçluların iadesi amacıyla ikili bir antlaşma akdetmişlerdir. Bu antlaşmada, "iade edilecek kişinin vatandaşı olduğu ülkede ağır işkence göreceğine dair somut kanıtlar bulunsa dahi, talep eden devletin ulusal güvenliği söz konusu olduğunda iade işlemi hiçbir şekilde durdurulamaz" şeklinde bir hükme yer verilmiştir.
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisi ve emredici kurallar (jus cogens) dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- İşkence yasağı emredici bir kural (jus cogens) niteliği taşıdığından, antlaşma akdedildiği andan itibaren bütünüyle mutlak butlanla batıldır.Cevap
- BAntlaşma genel olarak hukuki geçerliliğini korur, yalnızca emredici norma aykırı olan ilgili madde metinden çıkarılarak kısmi butlan uygulanır.
- CUluslararası hukukta tarafların antlaşma yapma serbestisi asıl olduğundan, karşılıklı rıza ile kurulan bu antlaşma geçerlidir.
- DAntlaşmanın geçersiz kılınabilmesi için uyuşmazlığın taraflarca özel olarak hakkaniyet ve nisfet kuralına dayandırılması şarttır.
- EAntlaşma geçersiz kabul edilir ancak bu durumun hukuki sonuç doğurabilmesi için Uluslararası Adalet Divanının zorunlu yargı yetkisini kullanarak resen iptal kararı alması gerekir.
Cevap
İşkence yasağının emredici bir kural niteliği taşıması sebebiyle antlaşmanın yapıldığı andan itibaren bütünüyle mutlak butlanla batıl olduğunu belirten seçenek doğrudur.
İşkence yasağı gibi jus cogens (emredici) bir norma aykırı olarak yapılan antlaşmalar, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca yapıldığı andan itibaren tamamen geçersizdir (mutlak butlan). Bu tür temel ihlallerde antlaşma maddelerinin ayrıştırılmasına (kısmi butlan) cevaz verilmez ve sözleşmenin bütünü ortadan kalkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Cogens ve Mutlak Butlan İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s