Devlet A ve Devlet B arasında akdedilen bir sınır yönetimi ve iş birliği antlaşması, yürürlüğe girmesinden üç yıl sonra uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve "yeni bir emredici kural" ( ) niteliği kazanan bir norm ile çatışır hale gelmiştir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri uyarınca, bu antlaşmanın hukuki durumu ve tarafların yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Antlaşma, yeni emredici kuralın ortaya çıkmasıyla birlikte sona erer; ancak tarafların o ana kadar doğan hak ve yükümlülükleri, yeni kurala aykırı olmadıkları ölçüde korunmaya devam eder.Cevap
- BAntlaşma, emredici kurala aykırılık nedeniyle yapıldığı andan itibaren ( ) geçersiz sayılır ve taraflar o ana kadarki tüm edimlerini iade etmekle yükümlüdür.
- CAntlaşma taraflarından birinin söz konusu kuralın oluşum sürecinde "ısrarlı itirazcı" ( ) statüsünde olması, antlaşmanın o taraf için yürürlükte kalmasını sağlar.
- DBir kuralın emredici ( ) nitelik kazanabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm kapsamında bir karar alması ve bu kuralı onaylaması zorunludur.
- EAntlaşmanın emredici kurala aykırılığı halinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık tarafların rızasına bakılmaksızın doğrudan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun bağlayıcı hakemliğine devredilir.
Cevap
Antlaşma, yeni emredici kuralın ortaya çıkmasıyla birlikte sona erer; ancak tarafların o ana kadar doğan hak ve yükümlülükleri, yeni kurala aykırı olmadıkları ölçüde korunmaya devam eder.
Doğru cevap olan ifade, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 64. ve 71/2. maddelerine tam uyumludur. Yeni bir emredici kural ( ) ortaya çıktığında, onunla çelişen mevcut bir antlaşma batıl hale gelir ve sona erer. Ancak bu sona erme, antlaşmanın o ana kadarki ifasıyla doğan hakları, sadece bu hakların yeni emredici kuralın kendisiyle çelişmemesi kaydıyla korur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Cogens Superveniens (Sonradan Ortaya Çıkan Emredici Kurallar) ve VAHS Md. 64-71 ayrımı
İpuçları
1
VAHS 53. madde (mevcut kural) ile 64. madde (yeni kural) arasındaki zamanlama farkına dikkat edin.
2
Antlaşmanın sona ermesi ile en başından beri geçersiz (void ab initio) sayılması arasındaki hukuki sonuç farkını hatırlayın.
3
VAHS 71. madde, her iki durum için ayrı bentlerde (1. ve 2. bentler) farklı sonuçlar öngörmüştür.
Daha Fazla Pratik
VAHS 66. madde uyarınca emredici kurallarla ilgili uyuşmazlıkların Uluslararası Adalet Divanı'na götürülmesindeki usuli şartları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s