Uluslararası hukukta emredici kurallar (jus cogens) zaman içinde gelişim gösterebilir veya yeni bir emredici norm ortaya çıkabilir. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 64. maddesi, bu tür bir gelişmenin mevcut antlaşmalar üzerindeki hukuki etkisini düzenlemektedir.
Buna göre, uluslararası hukukun genel bir emredici kuralının (jus cogens) yeni baştan ortaya çıkması durumunda, bu kural ile çatışan mevcut bir antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?
- Antlaşma, yeni emredici kural ile çatıştığı andan itibaren batıl hale gelir ve sona erer.Cevap
- BAntlaşma, tarafların ortak iradesi ve rızasıyla emredici kuraldan muaf tutularak uygulanmaya devam eder.
- CAntlaşma, hukukun genel ilkeleri kategorisine dahil edilerek ikincil bir kaynak olarak bağlayıcılığını korur.
- DAntlaşma, sadece taraflardan biri yeni emredici kuralı tanımadığı sürece yürürlükte kalmaya devam eder.
- EAntlaşma, taraflar aksini kararlaştırmadıkça "hakkaniyet ve nisfet" ilkeleri çerçevesinde geçerliliğini sürdürür.
Cevap
Antlaşma, yeni emredici kural ile çatıştığı andan itibaren batıl hale gelir ve sona erer.
Doğru yanıt, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 64. maddesine doğrudan dayanmaktadır. Bu maddeye göre, uluslararası hukukun yeni bir emredici kuralı ortaya çıktığında, bu kuralla çatışan mevcut tüm antlaşmalar batıl hale gelir ve sona erer. Bu durum 'jus cogens superveniens' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Cogens Superveniens (Sonradan Ortaya Çıkan Emredici Kural)