Soru

Zorluk: KolayHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Uluslararası hukukta bir devletin işlediği fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldıran hallere (rıza, meşru müdafaa, mücbir sebep, zaruret hali vb.) ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Uluslararası hukukun emredici bir normunun (jus cogens) ihlal edildiği durumlarda, hukuka aykırılığı ortadan kaldıran haller hiçbir şekilde ileri sürülemez.Cevap
  2. B
    Zaruret hali (necessity), devletin iradesi dışında gerçekleşen ve önlenemeyen dışsal olaylar için kullanılan bir kavramdır.
  3. C
    Mücbir sebep (force majeure) durumunda hukuka aykırılığın kalkması için devletin söz konusu duruma kendi davranışıyla katkıda bulunmuş olması gerekir.
  4. D
    Bir devlet, başka bir devletin hukuka aykırı fiiline karşılık olarak 'karşı önlem' (countermeasures) alırken emredici normları ihlal edebilir.
  5. E
    Zaruret halinin ileri sürülebilmesi için devletin o durumun ortaya çıkmasında herhangi bir payının olup olmadığına bakılmaz.

Cevap

Uluslararası hukukun emredici bir normunun (jus cogens) ihlal edildiği durumlarda, hukuka aykırılığı ortadan kaldıran haller hiçbir şekilde ileri sürülemez.
Doğru ifade, emredici normların (jus cogens) her türlü hukuka uygunluk nedeninin üstünde olduğunu belirtmektedir. ILC Taslak Maddeleri 26. maddeye göre; rıza, mücbir sebep veya zaruret hali gibi hiçbir durum, uluslararası hukukun genel emredici normlarından kaynaklanan bir yükümlülüğe aykırı olan hiçbir devlet fiilinin hukuka aykırılığını ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuka aykırılığı ortadan kaldıran halleri belirle.
Rıza, meşru müdafaa, karşı önlemler, mücbir sebep, tehlike hali ve zaruret hali.
ILC'nin Devlet Sorumluluğu Taslak Maddeleri bu halleri listeler.
2
Bu hallerin genel sınırlamasını kontrol et.
Emredici normlar (jus cogens) bu hallerin üzerindedir.
Uluslararası kamu düzenini koruyan jus cogens kuralları hiçbir gerekçeyle ihlal edilemez.

Anahtar Kavram

Hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hallerin emredici norm (jus cogens) sınırı.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla