Soru

Zorluk: OrtaDoktrin (Öğreti)

Uluslararası hukukta normatif gücü olan asli kaynaklar ile bu kuralların tespiti ve yorumlanmasında kullanılan yardımcı araçlar arasında net bir ayrım mevcuttur. Bu çerçevede, çeşitli ulusların en yetkin kamu hukukçularının bilimsel çalışmaları olarak tanımlanan "öğreti" (doktrin) kaynağının hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Uluslararası antlaşmalar ve teamül kuralları gibi doğrudan hak ve yükümlülük doğuran bir maddi kaynak niteliğindedir.
  2. Uluslararası Adalet Divanı önüne gelen uyuşmazlıklarda, mevcut hukuk kurallarının içeriğinin belirlenmesinde başvurulan bağlayıcı olmayan tali bir dayanaktır.Cevap
  3. C
    Uluslararası toplumun ortak vicdanını temsil ettiği için Jus Cogens normlarının değiştirilmesinde tek başına yeterli olan asli bir kaynaktır.
  4. D
    UAD Statüsü'nün 38/1c38/1-c bendinde düzenlenen hukukun genel ilkeleri ile aynı hiyerarşik basamakta yer alan bir normlar bütünüdür.
  5. E
    Devletlerin egemenlik rızasını doğrudan yansıttığı ölçüde, yargı kararlarından hiyerarşik olarak daha üstün bir yapılageliş kaynağıdır.

Cevap

Öğreti (doktrin), uluslararası hukuk kurallarının içeriğinin belirlenmesinde başvurulan, bağlayıcı olmayan yardımcı bir araçtır.
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1d38/1-d maddesi uyarınca öğreti (doktrin), hukuk kurallarının tespiti için başvurulan yardımcı bir araçtır. Doktrin, uluslararası hukukta doğrudan kural yaratan maddi veya asli bir kaynak değildir; ancak bir teamül kuralının varlığını kanıtlamak veya bir antlaşma hükmünün kapsamını bilimsel verilerle netleştirmek için kullanılır. Bu nedenle bağlayıcı olmayan, tali bir nitelik taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü Madde 3838 çerçevesinde kaynakları sınıflandırın.
Statüde antlaşmalar, teamül ve genel ilkeler asli kaynak; yargı kararları ve doktrin ise yardımcı araç olarak sayılmıştır.
Kaynağın hukuki niteliğini belirlemek için statüdeki yerini anlamak gerekir.
2
Öğretinin hukuk yaratma kapasitesini değerlendirin.
Öğreti, hukukçuların kişisel görüşleridir ve devletlerin rızasına dayanan bir 'kural koyma' süreci değildir.
Yardımcı kaynakların asli kaynaklardan temel farkı kural yaratma (normatif) güçlerinin olmamasıdır.
3
Doğru tanımı seçeneklerle karşılaştırın.
Doktrinin mevcut kuralların tespiti için kullanılan tali bir araç olduğu sonucuna ulaşılır.
Divan, bir uyuşmazlığı çözerken kural bulamadığında veya kuralı yorumlaması gerektiğinde bilimsel eserlerden 'kanıt' olarak yararlanır.

Anahtar Kavram

Uluslararası Hukukun Yardımcı Kaynakları

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesindeki 'yardımcı araçlar' ile 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) arasındaki rıza farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla