Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

Uluslararası hukukta devletlerin egemenlik haklarının bir yansıması olan "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) müessesesinin uygulanmasıyla ilgili olarak 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nde öngörülen hukuki rejim uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kabul eden devlet, kararının gerekçesini açıklamak zorunda değildir ve gönderen devlet ilgili kişiyi makul bir süre içinde geri çekmezse o kişinin misyon üyesi olduğunu tanımayı reddedebilir.Cevap
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı ancak diplomatik ajanın kabul eden devlet ülkesine giriş yapmasından ve güven mektubunu sunduktan sonra gerçekleştirilebilir.
  3. C
    Kabul eden devletin bu yetkiyi kullanabilmesi için diplomatik ajanın işlediği varsayılan suçla ilgili yerel mahkemelerden alınmış kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmalıdır.
  4. D
    Gönderen devlet, istenmeyen kişi ilan edilen diplomatını geri çekmeyi reddederse, kabul eden devlet bu kişiyi mütekabiliyet ilkesi uyarınca doğrudan sınır dışı etme hakkına sahip olur.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilanı yalnızca misyon şefleri için geçerli bir usul olup, misyonun diğer diplomatik personeli için sadece "kabul edilemez" (unacceptableunacceptable) terimi kullanılır.

Cevap

Kabul eden devletin kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmadığı ve geri çekme yükümlülüğüne uyulmaması durumunda kişinin statüsünü tanımayı reddedebileceği ifadesi doğrudur.
Doğru olan cevap, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinde belirtilen temel esasları yansıtmaktadır: Kabul eden devlet gerekçe göstermek zorunda değildir, bildirimi herhangi bir zamanda yapabilir ve geri çekilme gerçekleşmezse kişinin diplomatik sıfatını tanımayı durdurabilir.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 9. maddesini analiz etme.
Kabul eden devletin egemenlik yetkisi çerçevesinde herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeksizin bir diplomatı istenmeyen kişi ilan edebileceği belirlenir.
Hukuki dayanağı ve usuli serbestliği anlamak için gereklidir.
2
Bildirimin zamanlamasını ve kapsamını değerlendirme.
Bildirimin kişi ülkeye gelmeden önce de yapılabileceği ve tüm diplomatik personeli kapsadığı anlaşılır.
Zamanlama ve kişi yönünden kapsam sınırlarını netleştirmek için gereklidir.
3
Gönderen devletin bildirime uymamasının hukuki sonucunu saptama.
Kabul eden devletin ilgili kişiyi artık misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebileceği sonucuna varılır.
Sürecin yaptırım mekanizmasını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) ilanında kabul eden devletin mutlak takdir yetkisi ve gerekçe gösterme zorunluluğunun bulunmaması.
Bu soruyu puanla