Soru

Zorluk: KolayNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Uluslararası hukukta, yapıldığı sırada mevcut olan bir emredici kurala (jusjus cogenscogens) aykırı olan bir antlaşmanın hukuki durumu, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yapıldığı andan itibaren batıldır (geçersizdir).Cevap
  2. B
    Sadece emredici kurala aykırı olan maddeleri geçersiz sayılır.
  3. C
    Tarafların karşılıklı rızası bulunması halinde geçerli kabul edilir.
  4. D
    Asli kaynak olma özelliğini kaybederek yardımcı kaynak statüsüne geçer.
  5. E
    Uluslararası Adalet Divanı tarafından iptal edilene kadar yürürlükte kalır.

Cevap

Yapıldığı andan itibaren batıldır (geçersizdir).
Doğru yanıt olan seçenek, uluslararası hukukun emredici kurallarının (jus cogens) mutlak niteliğini ve hiyerarşik üstünlüğünü yansıtmaktadır. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre, bir antlaşma yapıldığı sırada mevcut olan bir emredici kurala aykırıysa, bu antlaşma 'batıl'dır. Batıllık müeyyidesi, işlemin yapıldığı andan itibaren hukuken geçersiz olduğu anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan emredici kuralların (jusjus cogenscogens) niteliğini belirle.
Emredici kurallar, uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve aksine hiçbir hükmün kararlaştırılamayacağı kurallardır.
Bu kuralların temel özelliği, devletlerin iradeleriyle bu kurallardan sapmalarına izin verilmemesidir.
2
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin (VAHS) 53. maddesini analiz et.
VAHS Madde 53'e göre, akdedildiği sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olan antlaşma batıldır (voidvoid).
Hukuk dilinde 'batıl' ifadesi, işlemin başlangıçtan itibaren (abab initioinitio) geçersiz olduğunu ve hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağını ifade eder.

Anahtar Kavram

Emredici kurallar (jus cogens) ile çatışan antlaşmaların 'başlangıçtan itibaren geçersizlik' (void ab initio) statüsü.

İpuçları

1
Emredici kurallar (jus cogens), uluslararası hukukun 'kamu düzeni' kuralları gibi düşünülmelidir.

Daha Fazla Pratik

Antlaşmanın yapıldığı sırada değil de, yapıldıktan sonra ortaya çıkan bir emredici kurala (jusjus cogenscogens supervenienssuperveniens) aykırılık durumunda ne olacağını (VAHS Madde 64) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla