Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Bir devletin ceza mahkemesi önüne gelen uluslararası nitelikli bir davada, savcılık makamı iddianamesinde şu ifadelere yer vermiştir:

"Sanıkların eylemleri ülkemizin egemenlik sınırları dışında gerçekleşmiş, devletimizin hayati çıkarlarını doğrudan hedef almamış ve ne failler ne de mağdurlar vatandaşımızdır. Ancak isnat edilen suçlar; soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi tüm insanlığın ortak vicdanını sarsan, uluslararası toplumun bütününe karşı (erga omnes) işlenmiş nitelikteki ihlallerdir. Bu sebeple mahkemeniz, hukuki bir illiyet bağı aramaksızın bu ağır suçları yargılamaya yetkilidir."

Savcılığın iddianamesinde dayandığı ve uluslararası hukukta belirli ağır suçlar için devletlere doğrudan yargılama imkânı veren bu yetki kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)Cevap
  2. B
    Koruma Yetkisi (Koruma İlkesi)
  3. C
    Aktif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Pasif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Ülkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

Cevap

Savcılığın dayandığı kural Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)'dir.
Doğru seçenek Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi) kavramıdır. Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini kullanabilmesi genellikle mülkilik, şahsilik veya koruma gibi somut bir bağın varlığını gerektirir. Ancak soykırım, deniz haydutluğu, köle ticareti ve insanlığa karşı suçlar gibi ihlaller, hiçbir devlete doğrudan yönelmese bile nitelikleri gereği tüm uluslararası topluma karşı işlenmiş (erga omnes) kabul edilir. Bu istisnai durumda devletler, kendi sınırları dışında, yabancılar tarafından ve yabancılara karşı işlense dahi bu ağır suçları yargılama yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
İddianamedeki yetki reddiyelerini analiz et
Ülke bağı (Mülkilik), menfaat bağı (Koruma), fail bağı (Aktif Şahsilik) ve mağdur bağı (Pasif Şahsilik) dışlanmıştır.
Metindeki 'sınırlar dışında', 'çıkarları hedef almamış', 'failler ve mağdurlar vatandaş değil' ifadeleri klasik yetki kurallarını tek tek elemektedir.
2
Yetkinin dayandırıldığı temel gerekçeyi belirle
Yetki talebi, suçun 'tüm insanlığın ortak vicdanını sarsan' ve 'erga omnes' (herkese karşı) niteliğine dayandırılmaktadır.
Soykırım, deniz haydutluğu ve insanlığa karşı suçlar gibi jus cogens (emredici norm) ihlalleri, herhangi bir aidiyet olmaksızın yargılama hakkı doğurur.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yap
Bu özelliklere sahip uluslararası ceza hukuku kuralı Evrensel Yetki'dir.
Evrensel yetki, suçun nev'inin uluslararası hukuk nezdinde tüm devletlere yargılama yetkisi ve sorumluluğu vermesi prensibidir.

Anahtar Kavram

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)