Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Yargı Kararları (İçtihatlar)

Uluslararası hukukta bir uyuşmazlığın çözümünde başvurulan yargısal içtihatların, "yeni bir hukuk kuralı yaratma" (norm-creation) yetkisinden ziyade "mevcut kuralın içeriğini saptama" (norm-determination) işlevine sahip olduğu kabul edilir.

Bu işlevsel özellik dikkate alındığında, uluslararası yargı kararlarının hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Yargı kararları, yeni bir hukuk kuralı ihdas eden asli bir kaynak olmayıp, mevcut bir teamül veya antlaşma kuralının varlığını kanıtlayan yardımcı bir araçtır.Cevap
  2. B
    Uluslararası yargı organları, 'stare decisis' ilkesine tabi olduklarından, daha önce vermiş oldukları kararlardaki hukuki yorumlarla gelecekteki tüm devletleri bağlarlar.
  3. C
    Yargı kararları, Divan Statüsü'nün 59. maddesi uyarınca taraflar için bağlayıcı oldukları andan itibaren uluslararası hukukun genel ilkeleri kategorisine dahil edilirler.
  4. D
    Bir yargı kararının yardımcı kaynak sayılabilmesi için, uyuşmazlık taraflarının bu kararın 'jus cogens' niteliğinde olduğunu önceden kabul etmesi gerekir.
  5. E
    Uluslararası hukukta yargısal içtihatlar, antlaşmalarla çatışmaları durumunda 'lex posterior' (sonraki kanun) ilkesi uyarınca öncelikli olarak uygulanırlar.

Cevap

Uluslararası yargı kararları, asli kaynak olmayıp mevcut kuralların içeriğini saptamaya yarayan yardımcı kaynaklar niteliğindedir.
Doğru seçenek, uluslararası yargı kararlarının temel niteliğini doğru yansıtmaktadır. Uluslararası hukukta mahkemeler kanun koyucu (yasama) organı gibi yeni kurallar ihdas etmezler; bunun yerine taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözerken mevcut teamül veya antlaşma kurallarının ne anlama geldiğini saptarlar. Bu durum, kararların 'hukuk kuralını belirleme aracı' olarak yardımcı kaynak sayılmasının temel nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukuk kaynaklarının hiyerarşisini analiz et.
Antlaşmalar, teamül ve genel ilkeler asli kaynaklardır; yargı kararları ve doktrin yardımcı kaynaklardır.
UAD Statüsü Madde 38, kaynakları asli ve yardımcı olarak iki ana gruba ayırır.
2
Yargı kararlarının hukuki etkisini (Madde 59) değerlendir.
Kararlar sadece davanın tarafları ve o uyuşmazlık için bağlayıcıdır.
Uluslararası hukukta genel bağlayıcı bir 'yargısal önceden karar verme' (stare decisis) sistemi yoktur.
3
Yardımcı kaynak kavramının işlevini belirle.
Bu kaynaklar yeni kural yaratmaz (norm-creation), mevcut kuralın varlığını ispatlar (norm-determination).
Statüde kullanılan 'hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı araç' ifadesi bu tespit işlevine işaret eder.

Anahtar Kavram

Yargı kararlarının yardımcı kaynak (subsidiary means) niteliği ve bağlayıcılığının göreceliği.

Daha Fazla Pratik

UAD Statüsü'nün 59. maddesindeki 'bağlayıcılık' kısıtlaması ile 38. maddesindeki 'yardımcı araç' tanımı arasındaki ilişkiyi daha derinlemesine inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Yargı Kararları (İçtihatlar)