Uluslararası hukukta bir devletin, başka bir siyasi oluşumu 'de facto' (fiili) olarak tanımasının hukuki mahiyeti ve 'de jure' (hukuki) tanıma ile arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- De facto tanıma genellikle siyasi bir çekince içerir ve geçici nitelikteyken; de jure tanıma, tanınan devletin kalıcılığına ve meşruiyetine duyulan tam güvenin bir ifadesidir.Cevap
- BAçıklayıcı (beyan edici) teori uyarınca, bir siyasi oluşumun uluslararası hukuk kişiliği kazanması ancak başka devletler tarafından de jure olarak tanınmasıyla hukuken mümkün olur.
- CDe facto tanıma işlemi gerçekleştiği anda, tanıyan ve tanınan devletler arasında büyükelçi düzeyinde sürekli diplomatik ilişkilerin kurulması uluslararası hukuk gereği zorunludur.
- DBir devletin yeni kurulan hükümetini de facto olarak tanımak, o devletin uluslararası hukuk kişiliğini ilk kez kurucu teori çerçevesinde onaylamak anlamına gelir.
- EDe jure tanıma, tanınan devletin Montevideo Konvansiyonu'ndaki unsurlarından birini kaybetmesi durumunda, tanıyan devlet tarafından tek taraflı bir beyanla her zaman geri alınabilir.
Cevap
De facto tanıma genellikle siyasi bir çekince içeren ve geçici nitelikte bir işlemken, de jure tanıma tanınan devletin kalıcılığına ve meşruiyetine duyulan tam güvenin kesin bir ifadesidir.
Doğru seçenek, uluslararası hukuk doktrinindeki hakim görüşü yansıtmaktadır. De facto tanıma, bir oluşumun fiilen var olduğunu kabul etmekle birlikte, onun hukuki meşruiyeti veya gelecekteki kalıcılığı konusunda çekinceler barındıran, bu nedenle de 'geri alınabilir' kabul edilen bir başlangıç aşamasıdır. Buna karşılık de jure tanıma, yeni devletin uluslararası toplumun tam bir üyesi olarak kabul edildiğini gösteren, tam diplomatik ilişki kurma iradesini içeren kesin ve geri alınamaz bir işlemdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
De Facto ve De Jure Tanıma Farkları