Uluslararası hukuk kişiliğinin kazanılması ve devletler topluluğuna katılım sürecinde 'tanıma' işleminin niteliği ve doğuracağı sonuçlar doktrinde farklı teorilerle açıklanmaktadır. Bir birimin devlet olarak kabul edilmesi; hem bu birimin sahip olduğu maddi unsurlara hem de diğer devletlerin bu varlığı hukuken tescil etme iradesine dayanır. Buna göre, devletlerin tanınması ve buna bağlı hukuki sonuçlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AKurucu (yapıcı) teoriye göre tanıma, yeni bir birimin uluslararası hukuk süjesi haline gelmesini sağlayan ve ona bu statüyü kazandıran temel işlemdir.
- BAçıklayıcı (beyan edici) teoriye göre tanıma, devletin unsurlarını taşıyan bir birimin zaten var olan hukuk süjeliğinin diğer devletler tarafından kabul edildiğinin ilanıdır.
- Bir devletin Birleşmiş Milletler üyeliğine kabul edilmesi, o birimi tanımayan tüm diğer üye devletler bakımından kendiliğinden ve zorunlu olarak 'de jure' tanıma teşkil eder.Cevap
- D'De facto' (fiili) tanıma, genellikle yeni kurulan devletin geleceğinin belirsiz olduğu durumlarda başvurulan, siyasi ilişkilerin başladığını gösteren ancak tam hukuki sonuç doğurmayan bir işlemdir.
- EDevletin tanınması süreklilik arz ederken, hükümetlerin tanınması; özellikle anayasa dışı yollarla gerçekleşen iktidar değişimlerinde o yönetimin muhatap alınmasıyla ilgili ayrı bir işlemdir.
Cevap
Bir devletin Birleşmiş Milletler üyeliğine kabul edilmesinin, diğer tüm üye devletler bakımından kendiliğinden ve zorunlu olarak 'de jure' tanıma teşkil edeceği önermesi yanlıştır.
Uluslararası hukukta Birleşmiş Milletler'e (BM) üyelik, bir birimin devlet olduğunun güçlü bir kanıtı olsa da, kolektif bir tanıma türü değildir. Bir devletin BM'ye üye kabul edilmesi, o devleti tanımayan diğer üye devletler bakımından otomatik bir 'de jure' (hukuki) tanıma doğurmaz. Devletler, BM çatısı altında bir arada bulunsalar dahi ikili düzeyde diplomatik ilişki kurmamayı veya tanımamayı tercih edebilirler (Örneğin; bazı Arap devletlerinin İsrail'i, bazı devletlerin ise Kosova'yı BM bağlamındaki süreçlere rağmen tanımaması).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanıma teorileri ve uluslararası örgüt üyeliğinin tanıma üzerindeki etkisi
Tahmini Süre:1m 15s