Soru

Zorluk: OrtaNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin emredici kuralları (jusjus cogenscogens) düzenleyen 53. maddesi dikkate alındığında, bu kurallarla çatışan bir antlaşmanın hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşma, yapıldığı andan itibaren (abab initioinitio) bütünüyle batıldır ve herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.Cevap
  2. B
    Antlaşmanın sadece emredici kuralla çatışan hükümleri geçersiz sayılır; antlaşmanın geri kalanı taraflar için bağlayıcı olmaya devam eder.
  3. C
    Antlaşma hukuken geçerlidir ancak emredici kuralın ihlal edildiği durumlarda antlaşma hükmü yerine emredici kural uygulanır.
  4. D
    Emredici kurala aykırı antlaşma, ancak uyuşmazlığın taraflarından biri itirazda bulunursa iptal edilebilir bir nitelik taşır.
  5. E
    Bu tür bir antlaşmanın geçersiz sayılabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin o antlaşmayı hukuka aykırı ilan etmesi gerekir.

Cevap

Antlaşmanın yapıldığı andan itibaren bütünüyle batıl olması ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaması doğrudur.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre, bir antlaşma yapıldığı sırada uluslararası hukukun genel bir emredici kuralıyla çatışıyorsa batıldır. Bu batıllık hali, antlaşmanın yapıldığı andan itibaren (abab initioinitio) hiçbir hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir ve antlaşmanın geri kalan kısımları ayrıştırılarak kurtarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) 53. madde analizi
Mevcut bir emredici kurala (jusjus cogenscogens) aykırı antlaşmanın statüsü belirlenir.
Uluslararası hukukta emredici kurallar, devletlerin aksini kararlaştıramayacağı en üst hiyerarşik normlardır.
2
Geçersizlik türünün belirlenmesi
Mutlak butlan (voidvoid abab initioinitio) sonucuna ulaşılır.
VCLT Madde 53, çatışan antlaşmanın bütünüyle batıl (void) olduğunu ve yapıldığı andan itibaren geçersiz sayıldığını öngörür.
3
Bölünebilirlik (Severability) kuralının kontrolü
Antlaşmanın bölünemeyeceği teyit edilir.
VAHS Madde 44(5), emredici kurallara aykırılık durumunda antlaşmanın bazı maddelerinin kurtarılmasına izin vermez.

Anahtar Kavram

Mutlak Butlan ve Bölünemezlik (VCLT 53 & 44/5)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla