Soru

Zorluk: Zorİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi çerçevesinde; kabul eden devletin bir diplomatik misyon üyesini "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) ilan etmesine rağmen, gönderen devletin bu kişiyi makul bir süre içerisinde geri çağırmaması veya görevine son vermemesi durumunda kabul eden devletin başvurabileceği hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kabul eden devletin ilgili kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddetmesiCevap
  2. B
    Kabul eden devletin gönderen devlet ile olan diplomatik ilişkilerini derhal ve kendiliğinden kesmesi
  3. C
    İlgili kişinin diplomatik bağışıklıklarının devam etmesi şartıyla yerel mahkemelerde yargılanması
  4. D
    Kabul eden devletin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvurarak zorlayıcı askeri yaptırım talep etmesi
  5. E
    İlanın hukuki sonuç doğurabilmesi için gönderen devletin misyon şefinin yazılı onayının beklenmesi

Cevap

Kabul eden devletin ilgili kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddetmesi
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesine göre, istenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatın gönderen devlet tarafından geri çağrılmaması durumunda kabul eden devletin sahip olduğu en etkili hukuki araç, bu kişiyi artık diplomatik misyonun bir parçası olarak kabul etmemektir. Bu 'tanımayı reddetme' işlemi sonucunda ilgili kişi diplomatik dokunulmazlıklarını kaybeder ve kabul eden devletin yargı yetkisine tabi hale gelebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Persona non grata bildiriminin niteliğini belirle.
Kabul eden devlet, gerekçe göstermeksizin herhangi bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebilir.
VCDR Madde 9/1 uyarınca bu, kabul eden devletin mutlak takdir yetkisidir.
2
Gönderen devletin yükümlülüğünü analiz et.
Gönderen devlet, bildirimi aldıktan sonra ilgili kişiyi geri çağırmalı veya görevine son vermelidir.
Diplomatik ilişkilerin sürekliliği ve devletin egemenliğine saygı ilkesi bunu gerektirir.
3
Geri çağırma yükümlülüğüne uyulmaması durumunda uygulanacak yaptırımı tespit et.
Kabul eden devlet, kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddetme yetkisini kullanır.
VCDR Madde 9/2, gönderen devletin pasif kalması durumunda kabul eden devlete bu ek yaptırım yetkisini tanımıştır.
4
Yaptırımın hukuki sonucunu değerlendir.
Tanıma reddedildiğinde, kişinin diplomatik statüsü ve dolayısıyla yargı bağışıklıkları sona erer.
Misyon üyesi statüsü kaybedildiğinde, bu statüye bağlı olan ayrıcalık ve bağışıklıkların dayanağı ortadan kalkar.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata İlanının İkinci Aşaması ve Tanımayı Reddetme Yetkisi

İpuçları

1
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesini ve gönderen devletin geri çağırma yükümlülüğünü yerine getirmediği senaryoyu düşünün.
2
Kabul eden devletin bir kişiyi misyon üyesi olarak kabul etme veya etmeme konusunda mutlak yetkisi vardır.
3
Eğer diplomat geri çağrılmazsa, artık o devletin diplomatı olarak 'tanınmaz' ve koruması kalkar.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik dokunulmazlıkların sona erme anı ve 'makul süre' kavramı üzerine bir vaka analizi yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla