Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta bağımsız iki devlet olan 'Sarmatya' ve 'İskitya', imzaladıkları birleşme antlaşmasıyla eski hukuki varlıklarını sona erdirerek 'Baktriya Federasyonu' adı altında yeni bir devlet kurduklarını tüm dünyaya ilan etmişlerdir. Baktriya Federasyonu, devlet olmanın tüm objektif unsurlarını (ülke, nüfus, egemenlik) eksiksiz olarak sağlamıştır. Üçüncü bir devlet olan 'Kapadokya', Baktriya Federasyonu'nu kesin ve tam olarak kabul ederek derhal karşılıklı büyükelçilikler açmıştır. 'Galatya' Devleti ise birleşme sürecinin siyasi istikrarını henüz kanıtlamadığı gerekçesiyle, Baktriya ile şimdilik yalnızca geçici ve sınırlı resmi ilişkiler yürütme kararı almıştır.

Bu olay bağlamında uluslararası hukukta 'tanıma' kurumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Baktriya Federasyonu'nda gelecekte anayasa dışı yollarla iktidarın değişmesi halinde, üçüncü devletlerin yeni iktidarla kuracağı resmi ilişkiler "devletin tanınması" kurumunun baştan işletilmesini zorunlu kılar.
  2. B
    Kurucu (inşai) teoriye göre, Baktriya Federasyonu'nun uluslararası hukukun bir süjesi olarak doğabilmesi için objektif unsurlara sahip olması tek başına yeterli kabul edilir ve tanıma işlemi kurucu bir etki doğurmaz.
  3. Uluslararası hukukta genel kabul gören açıklayıcı (beyan edici) teoriye göre, Baktriya Federasyonu objektif unsurları sağladığı an devlet niteliği kazanmış olup, Kapadokya ve Galatya'nın tanıması yalnızca mevcut durumun teyidi anlamını taşır.Cevap
  4. D
    Galatya Devleti'nin Baktriya Federasyonu ile kurduğu geçici, sınırlı ve temkinli ilişki biçimi, uluslararası hukukta nihai, tam kapsamlı ve kural olarak geri alınamaz olan "de jure (hukuki)" tanıma statüsündedir.
  5. E
    Kapadokya Devleti'nin Baktriya Federasyonu'na yönelik büyükelçilik açma tasarrufu, uluslararası hukukta yeni bir devletin tanınmasından ziyade, yalnızca eski devletlerin devamı niteliğinde bir "hükümetin tanınması" işlemi olarak hukuki sonuç doğurur.

Cevap

Doğru cevap, açıklayıcı (beyan edici) teoriye göre Baktriya Federasyonu'nun objektif unsurları sağladığı an devlet niteliği kazandığını ve tanımanın yalnızca mevcut durumun teyidi anlamını taşıdığını belirten ifadedir.
Uluslararası hukukta devletin tanınmasına ilişkin olarak günümüzde geçerli olan yaklaşım 'açıklayıcı (beyan edici) teori'dir. Montevideo Sözleşmesi'nde de benimsenen bu teoriye göre; kalıcı nüfus, belirli ülke ve egemenlik (etkin siyasi iktidar) unsurlarına sahip olan her siyasi yapı devlet niteliği kazanır. Üçüncü devletlerin bu yeni devleti tanıması, ona devlet olma vasfını kazandırmaz; yalnızca var olan hukuki durumu tespit ve teyit eder. Senaryoda Baktriya Federasyonu tüm objektif unsurları sağladığından, Kapadokya ve Galatya'nın tutumu ne olursa olsun hukuken devlet statüsündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki yeni kurulan Baktriya Federasyonu'nun devlet olma durumunun ve üçüncü devletlerin (Kapadokya ve Galatya) tepkilerinin hukuki niteliğini analiz etmek.
Baktriya Federasyonu objektif unsurları sağlayarak kurulmuş yeni bir devlettir. Kapadokya tam (de jure), Galatya ise geçici (de facto) ilişki kurmuştur.
Tanıma türlerini (de facto/de jure) ve devlet olmanın unsurlarını olgular üzerinden netleştirmek.
2
Tanıma teorilerini (Kurucu ve Açıklayıcı) seçeneklerdeki ifadelerle karşılaştırmak.
Açıklayıcı teoriye göre devlet unsurlar tamamlanınca doğar, tanıma kurucu değil teyit edicidir. Kurucu teorinin özellikleri açıklayıcı teoriyle karıştırılarak çeldirici olarak sunulmuştur.
Sorunun odak noktası olan teorilerin doğru ayrımını yapmak.
3
Devletin tanınması ile hükümetin tanınması kavramlarını seçeneklerde test etmek.
Anayasa dışı iktidar değişikliği durumunda devletin değil hükümetin tanınması söz konusu olur. Birleşme ile oluşan yeni yapı ise yeni bir devletin tanınmasını gerektirir. İlgili çeldiriciler elenir.
Devletin sürekliliği ilkesi gereği iki farklı tanıma türünü ayırt edebilmek.

Anahtar Kavram

Uluslararası Hukukta Tanıma Teorileri (Kurucu ve Açıklayıcı), De Facto/De Jure Tanıma ile Devlet ve Hükümet Tanıması Ayrımları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Tanınması

Bu konudan daha fazla soru