Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

Kabul eden devlet olan (A)(A) devleti, gönderen devlet (B)(B)'nin diplomatik misyonunda görevli bir müsteşarı, faaliyetlerinin diplomatik statüsüyle bağdaşmadığı gerekçesiyle "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) ilan etmiş ve bu durumu (B)(B) devletine resmen bildirmiştir. (B)(B) devleti ise bu kararın siyasi bir tercih olduğunu ve diplomatın herhangi bir kural ihlali yapmadığını ileri sürerek ilgili kişiyi geri çağırmayı reddetmiştir.

Bu hukuki uyuşmazlıkta, 19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca (A)(A) devletinin yetkisi ve izleyebileceği süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A) devleti, makul bir süre geçtikten sonra ilgili kişiyi diplomatik misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  2. B
    İlanın hukuken geçerli olabilmesi için (A)(A) devletinin, (B)(B) devletine diplomatın suçunu ispatlayan somut deliller sunması zorunludur.
  3. C
    (B)(B) devleti geri çağırmayı reddettiği sürece, ilgili kişinin diplomatik dokunulmazlıkları ve ayrıcalıkları süresiz olarak devam eder.
  4. D
    İstenmeyen kişi ilanı sadece misyon şefleri için geçerli bir usul olup, müsteşar statüsündeki diplomata uygulanamaz.
  5. E
    (A)(A) devleti, kararın yürürlüğe girmesi için Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'nden onay almakla yükümlüdür.

Cevap

Kabul eden devletin, gönderen devletin geri çağırma talebine uymaması durumunda ilgili kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddetme yetkisi bulunmaktadır.
Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesinin 2.2. fıkrasına göre; gönderen devlet, kabul eden devletin istenmeyen kişi bildirimine rağmen makul bir süre içinde ilgili kişiyi geri çağırmaz veya görevine son vermezse, kabul eden devlet bu kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir. Bu durumda kişi diplomatik statüsünü ve bağışıklıklarını kaybeder.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi Madde 9/19/1 analiz edilir.
Kabul eden devletin, herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeksizin bir diplomatı istenmeyen kişi ilan edebileceği saptanır.
Diplomatik ilişkilerin rıza esasına dayalı takdir yetkisini belirlemek için.
2
Gönderen devletin (B) tepkisi değerlendirilir.
Geri çağırma yükümlülüğünün yerine getirilmediği (reddedildiği) görülür.
Uluslararası hukukta devletin yükümlülüğünü ihlal edip etmediğini anlamak için.
3
Madde 9/29/2 kapsamındaki yaptırım uygulanır.
Kabul eden devletin, ilgili kişiyi artık misyon üyesi olarak kabul etmeme (tanımayı reddetme) hakkı doğar.
Gönderen devletin işbirliği yapmaması durumunda kabul eden devlete tanınan hukuki korumayı belirlemek için.

Anahtar Kavram

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanının Hukuki Sonuçları

İpuçları

1
Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesini ve kabul eden devletin takdir yetkisini hatırlayın.
2
Kabul eden devletin bu ilanı yaparken herhangi bir kanıt sunma veya açıklama yapma zorunluluğu yoktur.
3
Gönderen devlet işbirliği yapmazsa, kabul eden devletin kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebileceğini (ve böylece dokunulmazlığın sona ereceğini) düşünün.

Daha Fazla Pratik

İstenmeyen kişi ilanının diplomatik ilişkilerin kesilmesi (severance of relations) ile farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı