Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) ilan etme yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kabul eden devlet, diplomatik nezaket ve şeffaflık ilkeleri gereği, istenmeyen kişi ilan ettiği personelin hangi somut eylemi nedeniyle bu kararın alındığını bildirmekle yükümlüdür.
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı, ancak ilgili diplomatik ajanın kabul eden devlet topraklarına giriş yapmasından ve güven mektubunu sunmasından sonraki süreçte gerçekleştirilebilir.
  3. Kabul eden devlet, herhangi bir zamanda ve kararının gerekçesini açıklama zorunluluğu olmaksızın bildirimde bulunabilir; gönderen devletin personeli geri çağırmaması halinde ise bu kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  4. D
    Gönderen devletin bildirimden sonraki makul sürede personeli geri çekmemesi, o personelin diplomatik bağışıklıklarının kendiliğinden düşmesine ve yerel mahkemelerde derhal yargılanmasına imkan tanır.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilanı yetkisi, egemenlik hakkının bir parçası olmayıp yalnızca gönderen devletin diplomatik misyon binasının dokunulmazlığını ihlal etmesi durumunda başvurulabilecek bir yaptırımdır.

Cevap

Kabul eden devletin herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeksizin bildirimde bulunabilmesi ve gönderen devletin yükümlülüğe uymaması halinde ilgili kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebilmesi doğru ifadedir.
Doğru ifade, kabul eden devletin takdir yetkisinin genişliğini ve prosedürel esnekliğini yansıtmaktadır. 1961 Viyana Sözleşmesi uyarınca, bir diplomatın istenmeyen kişi ilan edilmesi için herhangi bir hukuki veya siyasi gerekçe sunulması şart değildir. Ayrıca bu işlem, ilgili kişi henüz ülkeye ayak basmadan dahi gerçekleştirilebilir. Gönderen devlet bu bildirime rağmen kişiyi geri çekmezse, kabul eden devletin o kişiyi diplomatik kadrodan saymama hakkı doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi Madde 9 analizi
Kabul eden devletin gerekçe gösterme zorunluluğu yoktur.
Devletlerin egemenlik hakları çerçevesinde hangi diplomatı ülkelerinde barındıracaklarına karar verme yetkileri mutlaktır.
2
Zamanlama şartının kontrolü
Bildirim, kişi ülkeye gelmeden önce de yapılabilir.
Diplomatın fiilen görevde olması şartı aranmaz, önleyici bir tedbir olarak da kullanılabilir.
3
Yükümlülüğe uymamanın sonucunu belirleme
Kişinin misyon üyesi olarak tanınmaması.
Gönderen devlet geri çağırma işlemini yapmazsa, kabul eden devlet bu kişiye diplomatik ayrıcalık tanımayı durdurur.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) ve Devlet Egemenliği

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanların yargı bağışıklığından feragat usullerini ve feragat yetkisinin kime ait olduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla