Soru

Zorluk: Zorİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

AA Devleti, BB Devleti nezdinde görevlendireceği yeni bir diplomatik ajan için agreman (uygunluk görüşü) almış olmasına rağmen; söz konusu şahıs henüz BB Devleti ülkesine gelmeden BB Devleti tarafından "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) ilan edilmiştir. AA Devleti, bu şahsın henüz göreve başlamadığını ve herhangi bir kural ihlali yapmadığını belirterek BB Devleti'nden bu kararın somut gerekçelerini talep etmiştir.

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. B Devleti, diplomatik ajanı ülkeye giriş yapmadan önce de istenmeyen kişi ilan edebilir ve bu kararının gerekçelerini A Devleti'ne açıklamakla yükümlü değildir.Cevap
  2. B
    Şahıs henüz ülkeye giriş yapmadığı için B Devleti'nin 'istenmeyen kişi' ilan etme yetkisi yoktur; sadece daha önce vermiş olduğu agremanı geri çekebilir.
  3. C
    A Devleti'nin talebi üzerine B Devleti, şahsın hangi eylemlerinden dolayı istenmeyen kişi ilan edildiğini uluslararası bir komisyon önünde ispatlamak zorundadır.
  4. D
    İstenmeyen kişi ilan edilen şahıs buna rağmen ülkeye giriş yaparsa, gönderen devletin rızası olmadan B Devleti tarafından bu kişinin misyon üyesi olarak tanınması reddedilemez.
  5. E
    B Devleti'nin bu kararı ancak A Devleti'nin kararı onaylamasıyla hukuki geçerlilik kazanır; aksi halde şahsın diplomatik bağışıklıkları devam eder.

Cevap

B Devleti'nin diplomatik ajanı ülkeye gelmeden önce de istenmeyen kişi ilan edebileceği ve bu karar için gerekçe sunmak zorunda olmadığı ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, kabul eden devletin egemenlik hakları çerçevesinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve ilgili kişi henüz ülkeye ayak basmadan bu kararı alabileceğini belirten seçenektir. 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesi, kabul eden devlete bu konuda tam bir takdir yetkisi tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Viyana Sözleşmesi Madde 9 analizi
Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda' ve 'gerekçe göstermeksizin' PNG ilan etme yetkisi olduğu görülür.
Uluslararası hukukta devletlerin egemenlik haklarının korunması esastır.
2
Zamanlama şartının kontrolü
Maddede geçen 'ülkesine gelmesinden önce de' ibaresi tespit edilir.
Diplomatın daha ülkeye girmeden engellenmesi host devletin güvenliği için gereklidir.
3
Hukuki sonuçların değerlendirilmesi
Gönderen devletin (A Devleti) şahsı geri çekmemesi durumunda B Devleti'nin şahsı diplomat olarak tanımayı reddedebileceği (non-recognition) anlaşılır.
Bağışıklıkların sona ermesi ve misyon üyeliği statüsünün kalkması bu işlemin temel hukuki sonucudur.

Anahtar Kavram

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) Yetkisinin Mutlaklığı ve Zamanlaması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla