Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Teâmül (Yapılageliş) Hukuku

Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukuku kurallarının oluşum sürecinde, bir devletin söz konusu kuralın kendisine karşı bağlayıcı olmasını engellemek amacıyla 'sürekli itirazcı' (persistent objector) statüsü kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

  1. A
    İtirazın, kuralın genel bir hukuk normu olarak kesinleşmesinden sonra yapılması
  2. İtirazın, kuralın oluşum aşamasından itibaren açık, tutarlı ve sürekli bir şekilde dile getirilmesiCevap
  3. C
    İtirazın, sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyeleri tarafından desteklenmesi
  4. D
    Söz konusu kuralın 'jus cogens' (emredici norm) niteliğinde olmasına rağmen itirazın sürdürülmesi
  5. E
    İtirazın, sadece ilgili devletin kendi iç hukukunda bir anayasa değişikliği yapmasıyla geçerlilik kazanması

Cevap

Sürekli itirazcı statüsü kazanmak için itirazın kuralın oluşum aşamasından itibaren açık, tutarlı ve sürekli bir şekilde dile getirilmesi gerekmektedir.
Uluslararası hukukta bir devletin genel teâmül kuralıyla bağlı olmamak için kullanabileceği tek yol 'sürekli itirazcı' statüsüdür. Bu statünün kazanılması için en kritik şart zamanlamadır; itiraz, kuralın henüz oluşum (nasciturus) aşamasında başlamalı ve kural kesinleşene kadar kesintisiz (açık ve tutarlı) bir şekilde sürdürülmelidir. Bu sayede devlet, rızasının bulunmadığını hukukileştirmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası teâmül hukukunun bağlayıcılık kapsamını değerlendiriniz.
Genel teâmül kuralları, oluşum sürecinde itiraz etmeyen tüm devletleri bağlar.
Teâmülün genel niteliği, 'opinio juris' ve yaygın devlet uygulamasıyla kristalize olduğunda evrensel bir geçerlilik kazanmasıdır.
2
Sürekli itirazcı (persistent objector) ilkesinin şartlarını inceleyiniz.
Bir devletin kuraldan muaf olması için kural oluşurken itiraz etmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Hukuki belirlilik ilkesi gereği, bir kural kesinleştikten sonra devletlerin tek taraflı iradeleriyle bu kuralın dışına çıkması kabul edilmez.
3
İtirazın niteliğini ve zamanlamasını belirleyiniz.
Açık, tutarlı ve sürekli olma şartının 'oluşum aşamasında' başlaması gerektiği tespit edilir.
Uluslararası Adalet Divanı'nın içtihatlarında (örneğin İngiltere-Norveç Balıkçılık davası) bu şartlar vurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Sürekli İtirazcı (Persistent Objector) Doktrini

Daha Fazla Pratik

Bu konuyu pekiştirmek için Uluslararası Adalet Divanı'nın 'İngiltere-Norveç Balıkçılık Davası' (1951) kararındaki sürekli itirazcı analizini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla