Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tanınması

Pasifik Okyanusu'nda yer alan 'Maris' adasında yaşanan iç çatışmaların ardından, adanın güney bölgesi ana vatandan ayrılarak 'Lumina Cumhuriyeti' adıyla bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu gelişme üzerine komşu 'Terranova' Devleti, Lumina Cumhuriyeti'nin egemen bir yapı olarak ortaya çıkışını kabul etmiş ve taraflar arasında derhal karşılıklı büyükelçilikler açılmıştır. Aynı dönemde, Terranova Devleti'nin ticari ortaklarından 'Aethel' ülkesinde anayasal düzen askıya alınmış ve bir cunta yönetimi idareye el koymuştur. Terranova Devleti, Aethel'deki bu yeni yönetimle diplomatik bağlarını resmi olarak sürdürmekten kaçınmış, ancak vatandaşlarının güvenliği ve temel ticari gemi geçişlerinin aksamaması gibi fiili zorunluluklar nedeniyle cunta makamlarıyla alt düzeyde geçici temaslar yürütmüştür.

Uluslararası hukukta tanıma kurumu ve teorileri dikkate alındığında, Terranova Devleti'nin uygulamalarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Terranova Devleti'nin Aethel'deki cunta yönetimiyle kurduğu temaslar, hükümetin kurucu etkiyle tanınması sonucunu doğururken; Lumina Cumhuriyeti'ne yönelik büyükelçilik açma işlemi devletin zımni ve fiili (de facto) kabulü niteliğindedir.
  2. B
    Lumina Cumhuriyeti, uluslararası alanda hak ve borç ehliyetini ancak Terranova Devleti'nin karşılıklı büyükelçilik açma işlemiyle kazanmıştır; zira günümüz uluslararası hukukunda devletlerin tanınması kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.
  3. Terranova Devleti'nin Lumina Cumhuriyeti'ne yönelik tasarrufu devletin de jure (hukuki) tanınmasına, Aethel'deki makamlarla teması ise hükümetin de facto (fiili) tanınmasına örnektir; ayrıca Lumina'nın devlet niteliği, açıklayıcı teori gereği tanımadan bağımsız olarak doğmuştur.Cevap
  4. D
    Terranova Devleti'nin Lumina Cumhuriyeti ile kurduğu ilişki, geçici ve siyasi nitelik taşıyan de facto tanımayı ifade ederken; Aethel'deki yönetimle yürütülen zaruri ve alt düzey temaslar, kalıcı sonuçlar doğuran de jure hükümet tanımasıdır.
  5. E
    Aethel ülkesinde yaşanan anayasa dışı iktidar değişikliği devletin hukuki devamlılığını kesintiye uğrattığından, Terranova Devleti'nin cunta makamlarıyla kurduğu temas yeni bir devletin de facto olarak tanınması anlamına gelmektedir.

Cevap

Terranova Devleti'nin Lumina'ya yönelik işleminin devletin de jure tanınması, Aethel'e yönelik tutumunun hükümetin de facto tanınması olduğu ve tanımanın açıklayıcı (beyan edici) teoriye dayandığı ifade.
Günümüz uluslararası hukukunda devletlerin tanınması 'açıklayıcı (beyan edici)' teoriye dayanır; yani devlet, unsurlarını tamamladığında hukuken doğar, tanıma işlemi sadece bu durumu tescil eder. Terranova'nın Lumina ile tam ve resmi diplomatik ilişki (büyükelçilik) kurması, devletin 'de jure (hukuki)' ve açık tanınmasıdır. Öte yandan, devletin devamlılığı ilkesi gereği Aethel'deki iktidar değişikliği yeni bir devlet yaratmaz, yalnızca devleti temsil edecek muhatabın tespiti olan hükümet sorunudur. Bu cunta hükümetiyle sadece zaruri ve alt düzeyde geçici temas kurulması ise hükümetin 'de facto (fiili)' tanınmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Lumina Cumhuriyeti'ne yönelik diplomatik eylemin niteliğini belirlemek.
Terranova'nın büyükelçilik açması, yeni doğan bir devletin kalıcı ve tam (de jure) olarak tanındığını gösterir.
Büyükelçilik teatisinde bulunmak, uluslararası hukukta devletin hukuken ve kesin olarak tanınmasının en tipik örneğidir.
2
Aethel ülkesine yönelik diplomatik eylemin niteliğini belirlemek.
Cunta yönetimiyle sadece zaruri ihtiyaçlar için alt düzey temas kurulması, mevcut bir devletteki anayasa dışı yeni hükümetin fiili (de facto) tanınmasıdır.
Devletin tüzel kişiliği devam ettiği için burada yeni bir devlet değil, mevcut devletin yeni hükümeti muhatap alınmaktadır ve bu ilişki sınırlı/geçici düzeydedir.
3
Tanıma işleminin teorik sonucunu değerlendirmek.
Lumina'nın devlet niteliği Terranova'nın tanımasıyla doğmamıştır, tanıma işlemi sadece mevcut durumu tescil etmiştir.
Günümüz uluslararası hukukunda devletlerin tanınması kurucu değil, açıklayıcı (beyan edici) bir etkiye sahiptir.

Anahtar Kavram

Devletlerin ve Hükümetlerin Tanınması, Tanıma Teorileri (Açıklayıcı/Kurucu), De Jure ve De Facto Tanıma Ayrımları
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Tanınması

Bu konudan daha fazla soru