1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri ve uluslararası hukuk doktrini … — KPSS Uluslararası İlişkiler

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri ve uluslararası hukuk doktrini çerçevesinde, bir antlaşmanın akdedildiği sırada mevcut olan bir emredici normla ( $jus$ $cogens$ ) çatışması ve bu durumun hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Antlaşmanın bütünü başlangıcından itibaren batıldır ( $void$ $ab$ $initio$ ); bu durumda hükümlerin bölünebilirliği ( $severability$ ) ilkesi işletilemez ve taraflar, antlaşmaya dayalı işlemlerin sonuçlarını ortadan kaldırarak ilişkilerini emredici kurala uygun hale getirmekle yükümlüdür.Cevap
B
Sadece emredici kurala aykırı olan hüküm geçersiz sayılır; antlaşmanın geri kalan hükümleri, emredici kurala aykırı kısımdan ayrıştırılabiliyorsa taraflar arasındaki bağlayıcılığını korumaya devam eder.
C
Antlaşma, emredici normla çatıştığı andan itibaren sona erer ( $terminates$ ); ancak bu durum tarafların o ana kadar elde ettikleri ve emredici kurala aykırı olmayan hak ve yükümlülüklerinin geçerliliğini kendiliğinden sona erdirmez.
D
Bir kuralın $jus$ $cogens$ niteliği kazanabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanması şarttır ve bu kurallar yalnızca 'hukukun genel ilkeleri' arasından seçilebilir.
E
Bir devlet, söz konusu emredici kuralın oluşum sürecinde sürekli itirazda ( $persistent$ $objector$ ) bulunmuşsa, antlaşmanın o devlet bakımından geçerliliği ve uygulanabilirliği devam eder.

Cevap

Antlaşmanın bütünüyle başlangıçtan itibaren batıl olduğu, bölünebilirlik ilkesinin uygulanamayacağı ve tarafların aykırı işlemlerin sonuçlarını gidermekle yükümlü olduğu seçenek doğrudur.

Doğru seçenek, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesindeki geçersizlik yaptırımını (mutlak butlan), 44. maddesinin 5. fıkrasındaki bölünebilirlik yasağını ve 71. maddesinin 1. fıkrasındaki 'eski hale getirme' yükümlülüğünü bir arada sunmaktadır. Bu üçlü yapı, uluslararası hukukta mevcut bir emredici kurala aykırı olarak akdedilen antlaşmaların en katı yaptırıma tabi tutulduğunu teyit eder.

Adım Adım Çözüm

Antlaşmanın zamanlamasını ve emredici kuralın durumunu tespit etme

Antlaşma 'yapıldığı sırada' mevcut bir kurala aykırıdır, bu durum VAHS Madde 53 kapsamına girer.

VAHS sistematiğinde mevcut normla çatışma (Madde 53) ile yeni çıkan normla çatışma (Madde 64) farklı sonuçlar doğurur.

Geçersizlik türünü belirleme

Madde 53 uyarınca antlaşma 'batıldır' (

void

Emredici kurala aykırılık mutlak butlan sonucunu doğurur.

Bölünebilirlik ilkesini kontrol etme

VAHS Madde 44(5) uyarınca, Madde 53'e aykırılıkta antlaşma hükümlerinin ayrılmasına (bölünmesine) izin verilmez.

Kamu düzenini koruyan emredici normlara aykırılık, sözleşme serbestisini bütünüyle ortadan kaldırır.

Geriye dönük sonuçları değerlendirme

Madde 71(1) uyarınca taraflar, aykırı hükme dayanan işlemlerin sonuçlarını mümkün olduğunca ortadan kaldırmalıdır.

Batıl bir antlaşmanın başlangıçtan itibaren hiç yapılmamış gibi sonuç doğurması amaçlanır.

Anahtar Kavram

VAHS Madde 53, 44(5) ve 71(1) uyarınca Jus Cogens'e aykırılığın mutlak butlan ve bölünemezlik doğurması.

Daha Fazla Pratik

VAHS Madde 66 çerçevesinde emredici kurallarla ilgili uyuşmazlıklarda Uluslararası Adalet Divanı'nın zorunlu yargı yetkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular