Soru

Zorluk: ZorE.H. Carr ve Ütopya-Realizm Tartışması

E.H. Carr, uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu metinlerinden biri olan "Yirmi Yıl Krizi" adlı eserinde, iki dünya savaşı arasındaki dönemde hakim olan ve özellikle Woodrow Wilson'ın politikalarında somutlaşan uluslararası ilişkiler anlayışını "ütopik" olarak nitelendirmiş ve derin bir yapı sökümüne tabi tutmuştur. Carr'a göre bu ütopik yaklaşımın temel yanılgısı, uluslararası arenada tüm devletlerin doğası gereği ortak bir barış ve refah hedefine sahip olduğu inancıdır. Düşünüre göre bu inanç, gerçekte sistemin işleyişinden memnun olan ve mevcut güç dağılımını korumak isteyen egemen devletlerin, kendi ayrıcalıklı konumlarını meşrulaştırmak amacıyla ürettikleri evrenselci bir söylemden ibarettir.

Buna göre, E.H. Carr'ın ütopik yaklaşıma yönelttiği eleştirinin merkezinde yer alan ve daha sonra klasik realizmin temel argümanlarından biri olan kavramsal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çıkarların uyumu ilkesinin reddedilerek, evrensel ahlak ve barış söylemlerinin aslında statükocu güçlerin çıkarlarını maskeleyen ideolojik bir araç olduğunun savunulmasıCevap
  2. B
    Uluslararası sistemin anarşik yapısının devletleri zorunlu olarak güvenlik ikilemine ittiği ve işbirliğinin yapısal olarak imkansızlaştığı gerçeğinin vurgulanması
  3. C
    İki savaş arası dönemdeki başarısızlıkların, devletlerin rasyonel beklentilerle mutlak kazanç elde etmesini sağlayacak kurumsal rejimlerin eksikliğinden kaynaklandığının iddia edilmesi
  4. D
    Ütopik düşüncenin içerdiği normatif değerlerin, disiplinin ilk büyük tartışmasında ortaya çıkan davranışsalcı ve ölçülebilir yöntemler karşısında analitik yetersizliğinin ortaya konulması
  5. E
    Uluslararası örgütlerin başarısızlığının temel nedeninin, devletler arası karmaşık karşılıklı bağımlılık ilişkilerinin henüz askeri gücün önemini azaltacak seviyeye ulaşmaması olarak görülmesi

Cevap

E.H. Carr'ın ütopik yaklaşıma yönelttiği temel eleştiri, devletler arası ortak barış hedefini varsayan 'çıkarların uyumu' (harmony of interests) ilkesinin reddedilmesidir.
E.H. Carr, 'Yirmi Yıl Krizi' adlı eserinde ütopik yaklaşımın temel taşı olan 'çıkarların uyumu' (harmony of interests) kavramını sert bir dille eleştirmiştir. Carr'a göre uluslararası arenada doğal bir çıkar uyumu yoktur; evrensel barış, uluslararası hukuk veya insanlığın ortak yararı gibi ahlaki söylemler, aslında siyasi statükoyu ve mevcut güç dağılımını kendi lehine korumak isteyen egemen (statükocu) güçlerin kendi ulusal çıkarlarını maskelemek için kullandıkları ideolojik araçlardır. Doğru seçenek bu temel klasik realist argümanı yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki düşünürün ve eleştirisinin tespit edilmesi
E.H. Carr'ın 'Yirmi Yıl Krizi' eserinde iki savaş arası dönem idealizmini (ütopik yaklaşımı) eleştirdiği belirlenir.
Sorunun tarihsel ve kavramsal bağlamını doğru oturtmak için yazarın hedef aldığı dönemin anlaşılması gerekir.
2
Eleştirinin merkezindeki kavramın çözümlenmesi
Soru kökünde bahsedilen 'tüm devletlerin ortak barış hedefine sahip olduğu inancı', literatürde 'çıkarların uyumu' (harmony of interests) olarak kavramsallaştırılmıştır.
Carr'ın eleştirisinin kalbi, bu uyum inancının yanlış ve ideolojik olduğunu göstermektir.
3
Seçeneklerin analiz edilerek teori bağlamında yanlışların elenmesi
Anarşi/güvenlik ikilemi (neorealizm), mutlak kazanç/rejimler (neoliberalizm), davranışsalcılık (ikinci tartışma) ve karşılıklı bağımlılık (neoliberal akımlar) elenerek doğru kavrama ulaşılır.
Klasik realizmin özgün argümanlarını sonraki teorik gelişmelerden ayırt etmek için teori-kavram eşleştirmesinin doğru yapılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Çıkarların Uyumu (Harmony of Interests) Eleştirisi
Bu soruyu puanla